Με έναν αλλοπρόσαλλο πλανητάρχη είναι δύσκολο να προβλεφθεί πότε θα τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν. Το βέβαιο είναι ότι οι ΗΠΑ έχουν αποτύχει. Ο σκοπός δεν είναι πλέον η καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν ή πολύ περισσότερο η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, δηλαδή όσα χρησιμοποίησε ο Τραμπ για να δικαιολογήσει την επίθεση.

Εχει απομείνει το αμερικανικό αίτημα για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, για το οποίο το Ιράν θέτει πλέον τους δικούς του 6 όρους και ζητάει να ικανοποιηθούν στο σύνολο τους: από αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται στην περιοχή μέχρι αποζημιώσεις και αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του λόγω των κυρώσεων.

Δεν υπάρχει άλλη λέξη παρά να περιγράψει την κατάσταση: μια παταγώδης ήττα, με κεφαλαία γράμματα.

Διαβάστε: Ιράν / Οι έξι όροι προς τις ΗΠΑ για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Στο τελευταίο τεύχος του πολύ κατεστημένου Foreign Policy, ένα ενδιαφέρον άρθρο έχει τίτλο «Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να χάνουν πολέμους». Καθηγητής στο Harvard University, ο Stephen M Walt απαριθμεί τους πολέμους που χάνονται:

Μετά την ισοπαλία στον πόλεμο της Κορέας, το Βιετνάμ υπήρξε ξεκάθαρη ήττα, ενώ η εισβολή στο Ιράκ το 2003 και ο πολυετής πόλεμος στο Αφγανιστάν κατέληξαν σε στρατηγικά αδιέξοδα . Ακόμη και ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο το 1999 χαρακτηρίζεται ως μερική επιτυχία, καθώς η Σερβία πέτυχε καλύτερους όρους μετά τον πόλεμο από ό,τι πριν από αυτόν.

Η άρνηση της παραδοχής των λαθών

Η μοναδική εξαίρεση στον κανόνα της αποτυχίας παραμένει ο πρώτος Πόλεμος του Κόλπου το 1991, όπου ο Τζορτζ Χ. Ου. Μπους ο πρεσβύτερος, απέφυγε την κατάληψη της Βαγδάτης. Δώδεκα χρόνια αργότερα, ο γιός του τα έκανε θάλασσα.  προκαλώντας τον θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων Ιρακινών και την αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής.

Ο καθηγητής Walt προσπαθεί να βρει κάποιες αιτίες. Επισημαίνει ότι οι αντίπαλοι των ΗΠΑ, όπως οι Βιετναμέζοι κομμουνιστές ή οι Αφγανοί αντάρτες, διαθέτουν μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, καθώς μάχονται για την επιβίωση ή την ανεξαρτησία τους, ενώ οι ΗΠΑ εμπλέκονται σε συγκρούσεις με στόχους δευτερεύουσας σημασίας.

Προσθέτει ότι η ελίτ της εξωτερικής πολιτικής αρνείται να παραδεχθεί τα λάθη της. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Robert Kagan,  που επηρεάζει τις αποφάσεις στην Ουάσιγκτον και ήταν ένθερμος υποστηρικτής της παρέμβασης στο Ιράκ το 2003.

Σε πρόσφατη συνέντευξη του, ο Kagan απέφυγε να χαρακτηρίσει τον πόλεμο ως λάθος, υποστηρίζοντας ότι η παραδοχή του λάθους δεν έχει χρησιμότητα, παρά μόνο μειώνει τη δημόσια υποστήριξη για μελλοντικές παρεμβάσεις.

Συμπερασματικά, γράφει, η αμερικανική ισχύς και η τεχνολογική υπεροχή παραπλανούν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, κάνοντάς τους να πιστεύουν ότι οι συγκρούσεις θα είναι εύκολες. Ενώ στην πραγματικότητα υπονομεύουν την αξιοπιστία της χώρας και την ικανότητα της να αντιμετωπίσει πραγματικούς αντιπάλους όπως η Κίνα.

Ηνωμένες Πολιτείες του Πολέμου

Μοιάζουν πολύ μερικές, οι αιτίες που βρίσκει ο κύριος καθηγητής. Πολύ πιο ενδελεχής είναι η μελέτη του David Vine στο βιβλίο του «Ηνωμένες Πολιτείες του Πολέμου-Μια παγκόσμια ιστορία των ατέρμονων συγκρούσεων από τον Κολόμβο μέχρι το Ισλαμικό Κράτος.» (Εκδόσεις Σάλτο – 2021).

Καθηγητής Ανθρωπολογίας στο American University στην Ουάσιγκτον, ο Vine αναλύει διεξοδικά τον υπότιτλο του βιβλίου του: «σύμφωνα με την Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου και άλλες κυβερνητικές πηγές, ο στρατός των ΗΠΑ έχει διεξάγει πόλεμο, έχει συμμετάσχει σε μάχες ή έχει χρησιμοποιήσει με άλλον τρόπο επιθετικά τις δυνάμεις του σε ξένα εδάφη όλα τα χρόνια της ύπαρξής του, εκτός από έντεκα..

..Ανάλογα με τους ορισμούς που χρησιμοποιεί κανείς, τα χρόνια ειρήνης μπορεί να είναι ακόμη λιγότερα. Ο λαός των ΗΠΑ αναμφισβήτητα ποτέ δεν βρισκόταν σε ειρήνη».

Είναι κάτι σαν να έχει εγγραφεί στο DNA της χώρας.

Οι βάσεις, η ύβρις και οι απώλειες

Το «Ηνωμένες Πολιτείες του Πολέμου» δίνει ιδιαίτερη σημασία «στη μεγαλύτερη αλυσίδα στρατιωτικών βάσεων που καταλαμβάνουν ξένα εδάφη στην παγκόσμια ιστορία. Σήμερα ο αμερικανικός στρατός ελέγχει περίπου 800 στρατιωτικές βάσεις σε περίπου 85 χώρες».

O συγγραφέας υποστηρίζει ότι οι βάσεις αυτές ανοίγουν την όρεξη για επεμβάσεις σε ξένες χώρες, ακριβώς γιατί ο στόχος των βάσεων είναι η επέκταση της επιρροής και τα συμφέροντα της αυτοκρατορίας. «Η διατήρηση μιας παγκόσμιας πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής τάξης, η οποία εκλαμβάνεται ως όφελος των ΗΠΑ και των ελίτ τους».

Αν αυτή χάνει τις τελευταίες δεκαετίες τους πολέμους, είναι γιατί έχει μπει στη φάση της παρακμής. Οπως άλλωστε όλες οι προηγούμενες αυτοκρατορίες και ηγεμονικές δυνάμεις, που εγκλωβίστηκαν στην ύβρη της ισχύος, αιμορράγησαν από τους διαρκείς πολέμους και έπεσαν εξαιτίας τους.

Αντίθετα με τον αρθρογράφο του  Foreign Policy που δεν κάνει νύξη για το θέμα, ο ανθρωπολόγος Vine δίνει ιδιαίτερα σημασία στις ανθρώπινες απώλειες στις άλλες χώρες, λόγω των αμερικανικών επεμβάσεων.

«Το σύνολο θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 3 εκατομμύρια, περίπου 200 φορές τον αριθμό των νεκρών που είχαν οι ΗΠΑ. Μια εκτίμηση των 4 εκατομμυρίων θανάτων μπορεί να είναι πιο ακριβής ή ακόμα και συντηρητικός αριθμός».

Δεν έχει συμπεριλάβει τους χιλιάδες που έχουν χάσει τη ζωή τους στον -χαμένο πόλεμο- στο Ιράν, τους τελευταίους μήνες.

tvxs.gr