Όλο και περισσότερα χρήματα χρειάζονται τα ελληνικά νοικοκυριά για να καλύψουν την καθημερινότητά τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αγοράζουν και περισσότερα.

Αντίθετα, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς του 2025 αποτυπώνουν μια χαρακτηριστική αντίφαση της ακρίβειας – οι δαπάνες αυξάνονται, ενώ σε αρκετά βασικά είδη διατροφής οι ποσότητες που καταναλώνονται υποχωρούν.

Η μέση μηνιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού έφθασε το 2025 στα 1.820,20 ευρώ, από 1.724,54 ευρώ το 2024. Πρόκειται για επιβάρυνση σχεδόν 96 ευρώ τον μήνα και περίπου 1.150 ευρώ μέσα σε έναν χρόνο.

Σε ετήσια βάση, η μέση δαπάνη διαμορφώθηκε στα 21.842,40 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 5,5%. Ακόμη και σε σταθερές τιμές, δηλαδή χωρίς την επίδραση των ανατιμήσεων, η αύξηση υπολογίζεται σε 2,9%.

Διαβάστε: ΕΛΣΤΑΤ / Στο 3,8% ο πληθωρισμός τον Αύγουστο – Οι τιμές που «καίνε» τους καταναλωτές

Σχεδόν 900 ευρώ μόνο για τρόφιμα, σπίτι και μετακινήσεις

Το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού κατευθύνεται στις βασικές ανάγκες.

Τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά απορροφούν το 20,4% της μέσης δαπάνης, η στέγαση το 14,7% και οι μεταφορές το 13,6%.

Με βάση τον μέσο όρο των 1.820,20 ευρώ, τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν περίπου σε 371 ευρώ τον μήνα για τρόφιμα, 268 ευρώ για στέγαση και 248 ευρώ για μετακινήσεις. Συνολικά, δηλαδή, περίπου 887 ευρώ τον μήνα κατευθύνονται μόνο σε αυτές τις τρεις κατηγορίες.

Η πίεση είναι ακόμη μεγαλύτερη για όσους ζουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία. Τα νοικοκυριά αυτά διαθέτουν κατά μέσο όρο 23,4% του μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τη στέγαση, ενώ μόνο το ενοίκιο απορροφά το 17,3%.

Στα φτωχότερα νοικοκυριά πάνω από τα μισά χρήματα φεύγουν για τα βασικά

Η έρευνα αναδεικνύει παράλληλα το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στα διαφορετικά εισοδηματικά στρώματα.

Για το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών, τρόφιμα και στέγαση καταναλώνουν μαζί το 54,4% της συνολικής δαπάνης. Περισσότερο από το μισό διαθέσιμο ποσό, επομένως, έχει ήδη απορροφηθεί πριν υπολογιστούν μετακινήσεις, υγεία, ένδυση, επικοινωνίες, εκπαίδευση ή ψυχαγωγία.

Στο πλουσιότερο 20%, οι ίδιες δύο ανάγκες αντιπροσωπεύουν το 34,5% του προϋπολογισμού. Η απόσταση των σχεδόν 20 ποσοστιαίων μονάδων δείχνει πόσο διαφορετικά κατανέμεται το κόστος της καθημερινότητας: όσο μικρότερος είναι ο προϋπολογισμός τόσο μεγαλύτερο κομμάτι του δεσμεύεται για τις απολύτως αναγκαίες δαπάνες.

Περισσότερα χρήματα στο ταμείο, λιγότερα τρόφιμα στο καλάθι

Ακόμη πιο χαρακτηριστική εικόνα δίνουν οι ποσότητες των τροφίμων που καταναλώθηκαν.

Σε σύγκριση με το 2024, η μέση μηνιαία κατανάλωση μειώθηκε κατά 2,6% στα ψάρια, 2,4% στο ψωμί και στα είδη αρτοποιίας, 1,6% στα λαχανικά, 1,2% στα φρούτα και 1,2% στο γάλα.

Την ίδια στιγμή, όμως, για αρκετές από αυτές τις κατηγορίες τα νοικοκυριά πλήρωσαν περισσότερα.

Στο κρέας, η μέση δαπάνη αυξήθηκε κατά 9,9%, ενώ η ποσότητα που καταναλώθηκε ενισχύθηκε μόλις κατά 0,8%. Στα ψάρια, ο λογαριασμός ανέβηκε κατά 8%, παρότι η αγοραζόμενη ποσότητα μειώθηκε κατά 2,6%. Αντίστοιχα, στα φρούτα η δαπάνη αυξήθηκε κατά 5,4%, την ώρα που η κατανάλωση υποχώρησε κατά 1,2%.

Με άλλα λόγια, σε αρκετές περιπτώσεις το νοικοκυριό αφήνει περισσότερα χρήματα στο ταμείο για μικρότερη ποσότητα προϊόντων.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στη μέση μηνιαία δαπάνη για τρόφιμα καταγράφηκαν σε καφέ, τσάι και κακάο (+11,9%), ενώ ακολούθησαν το κρέας (+9,9%), τα ψάρια (+8%), η κατηγορία ζάχαρη, μέλι, μαρμελάδες και σοκολάτα (+6,5%), τα φρούτα (+5,4%) και τα γαλακτοκομικά και αυγά (+4,9%).

Σημαντική άνοδος, κατά 8,3%, καταγράφηκε και στη δαπάνη για στέγαση.

Στα 2.082 ευρώ τον μήνα η μέση δαπάνη στην Αττική

Μεγάλες αποκλίσεις εμφανίζονται και ανάλογα με τον τόπο κατοικίας.

Στις αστικές περιοχές, η μέση μηνιαία δαπάνη ανέρχεται στα 1.892,86 ευρώ, έναντι 1.386,11 ευρώ στις αγροτικές, με τη διαφορά να φθάνει το 26,8%.

Η Αττική βρίσκεται ακόμη ψηλότερα. Εκεί η μέση ετήσια δαπάνη ανά νοικοκυριό ανέρχεται σε 24.981,36 ευρώ, δηλαδή περίπου 2.082 ευρώ τον μήνα, ποσό κατά 14,4% υψηλότερο από τον πανελλαδικό μέσο όρο.

Στην άλλη άκρη βρίσκεται η Στερεά Ελλάδα, όπου καταγράφεται η χαμηλότερη μέση ετήσια δαπάνη, στα 16.475,52 ευρώ, ή περίπου 1.373 ευρώ τον μήνα.

Πάνω από 2.700 ευρώ τον μήνα για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά

Η σύνθεση του νοικοκυριού αλλάζει ακόμη περισσότερο τον λογαριασμό.

Ένα ζευγάρι με δύο παιδιά ηλικίας έως 16 ετών εμφανίζει μέση δαπάνη που αντιστοιχεί στο 149,8% του γενικού μέσου όρου. Σε πραγματικά ποσά, αυτό σημαίνει περίπου 2.727 ευρώ κάθε μήνα ή περισσότερα από 32.700 ευρώ τον χρόνο.

Στον αντίποδα βρίσκονται τα μονομελή νοικοκυριά με άτομο ηλικίας άνω των 65 ετών. Η δαπάνη τους περιορίζεται στο 45,6% του γενικού μέσου όρου, δηλαδή περίπου στα 830 ευρώ τον μήνα. Το χαμηλότερο ποσό, πάντως, δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη μεγαλύτερη οικονομική άνεση, καθώς μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερα διαθέσιμα εισοδήματα και περιορισμένη κατανάλωση.

Στις ηλικίες 35-44 ετών οι υψηλότερες δαπάνες

Το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος καταγράφεται στα νοικοκυριά των οποίων ο υπεύθυνος είναι 35 έως 44 ετών.

Η μέση δαπάνη τους φθάνει στο 133,3% του πανελλαδικού μέσου όρου, δηλαδή περίπου στα 2.426 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για ηλικιακή ομάδα στην οποία συνήθως συμπίπτουν αυξημένες υποχρεώσεις για παιδιά, κατοικία, μετακινήσεις, εκπαίδευση και τις υπόλοιπες ανάγκες μιας οικογένειας.

Από τα 2.067 ευρώ του 2008 στα 1.364 ευρώ της κρίσης και ξανά στα 1.820 ευρώ

Τα σημερινά δεδομένα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν συγκριθούν με την πορεία των οικογενειακών δαπανών από την περίοδο πριν από την οικονομική κρίση.

Το 2008 η μέση μηνιαία δαπάνη βρισκόταν στα 2.067,62 ευρώ. Στα χρόνια που ακολούθησαν μειώθηκε δραστικά και το 2016 είχε υποχωρήσει στα 1.364 ευρώ.

Μετά την πανδημία άρχισε νέα ανοδική πορεία: από 1.399,71 ευρώ το 2021, ανέβηκε στα 1.579,81 ευρώ το 2022, στα 1.663,82 ευρώ το 2023, στα 1.724,54 ευρώ το 2024 και τελικά στα 1.820,20 ευρώ το 2025.

Παρά τη συνεχή άνοδο των τελευταίων ετών, η ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνει ότι η μέση δαπάνη παραμένει 12% χαμηλότερη από εκείνη του 2008.

Η σύγκριση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αύξηση των σημερινών δαπανών μεταφράζεται αυτομάτως σε υψηλότερο επίπεδο κατανάλωσης. Τα ίδια τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι, τουλάχιστον σε σειρά βασικών τροφίμων, συμβαίνει το αντίθετο: τα νοικοκυριά πληρώνουν περισσότερο, αλλά αγοράζουν μικρότερες ποσότητες.

Αυτή είναι και μία από τις πιο χαρακτηριστικές αποτυπώσεις της πίεσης στο κόστος ζωής: 1.820 ευρώ κατά μέσο όρο κάθε μήνα για ένα νοικοκυριό, σχεδόν 2.100 ευρώ στην Αττική και πάνω από 2.700 ευρώ για μια οικογένεια με δύο παιδιά — την ώρα που σε βασικά προϊόντα το καλάθι γίνεται μικρότερο, παρά τον μεγαλύτερο λογαριασμό.

tvxs.gr