Ο Κάφκα στο Παίδων
Στο Αγία Σοφία, ο πιο έμπειρος γιατρός μιας κλινικής δεν μπορεί να δουλέψει εδώ και έξι χρόνια, επειδή οι συνάδελφοί του αναισθησιολόγοι τον κατηγορούν για τη διαχείριση της επικοινωνίας ενός περιστατικού που δεν πήγε καλά. Η διοίκηση της κλινικής και το υπουργείο Υγείας δεν είναι σε θέση να λύσουν το πρόβλημα· αντί γι' αυτό, προσκαλούν γιατρό από το εξωτερικό.
Τον Νοέμβριο του 2020 στο θωρακοχειρουργικό τμήμα του νοσοκομείου Αγία Σοφία χειρουργείται ένα δίχρονο αγοράκι. Στην επέμβαση παίρνουν μέρος δύο χειρουργοί, δύο αναισθησιολόγοι και αρκετά άτομα από το νοσηλευτικό προσωπικό του νοσοκομείου.
Ατύχημα στο χειρουργείο
Όταν τελειώνει το χειρουργείο, διαπιστώνονται εγκεφαλικές βλάβες στο παιδί.
Κατά τους αναισθησιολόγους, ο πρώτος χειρουργός Αντώνης Κουρτέσης σπεύδει να επιρρίψει τις ευθύνες στους ίδιους όταν μιλά στους συγγενείς του παιδιού για την εξέλιξη του περιστατικού – πράγμα που κατά την γνώμη τους παραβιάζει την ιατρική δεοντολογία (και την παραβιάζει, εάν πράγματι έγινε). Ο Κουρτέσης, ένας έμπειρος χειρουργός, αρνείται ότι έριξε την ευθύνη στους αναισθησιολόγους, αλλά εκείνοι αρνούνται στο εξής να συνεργαστούν μαζί του σε άλλα χειρουργεία.
Κι έπειτα αρχίζει μία ατέλειωτη ιστορία, όπου το πειθαρχικό δεν τελειώνει ποτέ και οι ποινικές δίκες αναβάλλονται χωρίς να υπάρχει καθαρή εικόνα του τι συνέβη στο χειρουργείο. «Η εικόνα της μπλοκαρισμένης ελληνικής δημόσιας διοίκησης μεταφερμένη σε ένα σημαντικό ελληνικό νοσοκομείο», όπως μου λέει ένα ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Υγείας.
Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία», 23 Σεπτεμβρίου 2022. [Τατιάνα Μπόλαρη/Eurokinissi]Οι δύο πλευρές, ο χειρουργός-συντονιστής και οι αναισθησιολόγοι είχαν πάρει θέσεις μάχης από την αρχή της αντιπαράθεσής τους για τις συνέπειες ενός ιατρικού σφάλματος. Το οποίο όμως δεν έχει αξιολογηθεί ακόμα από το «σύστημα».
Η μάχη αυτή παρήγαγε τόνους χαρτιού και γνωμοδοτήσεων, απαντήσεων και ανταπαντήσεων. Σε ένα μέρος τους είχα πρόσβαση. Τις προηγούμενες ήσυχες μέρες του Αυγούστου μπόρεσα να μιλήσω με κάποιους από τους πρωταγωνιστές της αντιπαράθεσης και αξιωματούχους του υπουργείου Υγείας και του νοσοκομείου.
Ένα συμπέρασμα είναι πως όλοι κοιτούν προς τα πίσω, ουδείς σκέφτεται για τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος και το πώς θα αντιμετωπιστούν. Να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο τμήμα είχε απασχολήσει και στο παρελθόν, με την πλειοψηφία των περιστατικών να παραπέμπονται στο Ωνάσειο Νοσοκομείο.
Ασκεί διοίκηση η διοίκηση του νοσοκομείου;
Δύο μήνες μετά το περιστατικό, οι αναισθησιολόγοι του νοσοκομείου ενημερώνουν τη διοίκηση ότι στο εξής «δεν θα παράσχουν αναισθησία σε μικρούς ασθενείς που θα χειρουργηθούν από τον παιδοκαρδιοχειρουργό κ. Κουρτέση». Ο λόγος; «Εξέθεσε αδίκως δύο αναισθησιολόγους» σχετικά με την επικοινωνιακή διαχείριση του περιστατικού με τον δίχρονο ασθενή δύο μήνες πριν.
Η διοίκηση του νοσοκομείου αποφασίζει τον Φεβρουάριο του 2021 να θέσει τον Κουρτέση σε αναστολή άσκησης καθηκόντων. Το πρωτοβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής αποφασίζει τέσσερις μήνες μετά το περιστατικό να μην θέσει σε αργία τον γιατρό, «καθώς αφενός η πειθαρχική υπόθεση χρήζει περαιτέρω διερεύνησης με τη διενέργεια της ως άνω πειθαρχικής ανάκρισης, αφετέρου […] δεν συντρέχουν επείγοντες λόγοι δημοσίου συμφέροντος για τη θέση του ιατρού σε αργία, καθώς με το σκεπτικό της απόφασης του διοικητή του “Αγία Σοφία”, με την οποίαν ο ιατρός τέθηκε σε αναστολή άσκησης καθηκόντων (εύρυθμη λειτουργία του νοσοκομείου, δημιουργία τεταμένων σχέσεων μεταξύ του ιατρού και του συνόλου των αναισθησιολόγων, οι οποίοι εγγράφως έχουν αρνηθεί να χορηγήσουν αναισθησία σε ασθενείς που στο χειρουργείο συμμετέχει ο ιατρός) δεν στοιχειοθετείται κατά το συμβούλιο ζήτημα προστασίας δημοσίου συμφέροντος…».
Επίσκεψη της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 2022. [Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi]Ο χειρουργός προσφεύγει αμέσως στην επιστημονική του εταιρεία (Ελληνική Εταιρεία Χειρουργών Θώρακος Καρδιάς και Αγγείων) και η Ομάδα Εργασίας Συγγενών Καρδιοπαθειών αναλαμβάνει να εξετάσει τα ερωτήματά του, χωρίς ωστόσο να μπορεί να πάρει θέση για τα πραγματικά περιστατικά. Δέκα μήνες μετά τα πραγματικά περιστατικά, η Ομάδα Εργασίας δεν αποκλείει να προήλθε η βλάβη του παιδιού από μία τυχαία μετακίνησή του και όχι από άλλο μετεγχειρητικό χειρισμό, που αποκλείστηκε δια της εις άτοπον απαγωγής. Στις απαντήσεις τους βεβαιώνουν ότι η διαχείριση του ασθενούς μετά το τέλος της επέμβασης (σ.σ.: τότε που διαπιστώθηκε η βλάβη), γίνεται με τη συμμετοχή των αναισθησιολόγων.
Μετάκληση από τη Φινλανδία
Τον Ιανουάριο του 2023 δύο αξιωματούχοι της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, στην οποίαν ανήκει το «Αγία Σοφία», προβάλλουν νομικές αντιρρήσεις σχετικά με τη συνεργασία του Φινλανδού παιδοκαρδιοχειρουργού Μάρκου Κάαρνε «προκειμένου ο ανωτέρω γιατρός να συνδράμει με τις γνώσεις και την πείρα του». Αποφασίζουν όμως κατ’ εξαίρεση «και στις περιπτώσεις που κρίνεται από τα αρμόδια όργανα του νοσοκομείου (επιστημονικό συμβούλιο, διοικητικό συμβούλιο, διευθυντή ιατρικής υπηρεσίας) ως επιτακτική και αδήριτη ανάγκη η παρουσία εξειδικευμένου ιατρού επιστήμονα στο πλαίσιο της εφαρμογής νέων εξειδικευμένων ιατρικών μεθόδων που απαιτούν ειδικές ιατρικές γνώσεις, οι οποίες δεν παρέχονται σε Δημόσια Δομή Υγείας», ότι ο ιατρός «δύναται να συμμετέχει στη διεξαγωγή χειρουργείου, μόνο ως ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ» (σ.σ. τι σημαίνει αυτό, μόνο η ελληνική δημόσια διοίκηση μπορεί να εξηγήσει).
Έξι μήνες αργότερα, ο τότε διοικητής της ΥΠΕ Παναγιώτης Στάθης «πετάει το μπαλάκι» στο υπουργείο Υγείας, διευκρινίζοντας ότι ο Φινλανδός χειρουργός θα μπορούσε να απασχοληθεί υπό κάποιες προϋποθέσεις στο νοσοκομείο. «Σε τελευταία ανάλυση η Φινλανδία είναι μέλος της ΕΕ», λέει αξιωματούχος της 1ης ΥΠΕ που θέλει να παραμείνει ανώνυμος.
Από πρακτικά χειρουργείου του 2026 φαίνεται ότι ο Κάαρνε χειρουργεί κανονικά στο Αγία Σοφία. Ο Φινλανδός, που έχει συνδεθεί με την πανεπιστημιακή κλινική του Ελσίνκι, έχει μακρά θητεία στο NHS
και πλούσιο δημοσιευμένο επιστημονικό εργο.
Πειθαρχικά στις καλένδες
Ο Παναγιώτης Στάθης δεν είχε σχέση με τον χώρο της Υγείας πριν από τον διορισμό του στην 1η ΥΠΕ, καθώς είχε προηγουμένως υπάρξει Εκπρόσωπος Τύπου του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας αλλά και Διοικητής της Διεύθυνσης Ασφαλείας Αττικής μέχρι το 2015, όπου σύμφωνα με δημοσιεύματα είχε αφήσει καλές εντυπώσεις.Έναν χρόνο αργότερα, το 2024, ο Παναγιώτης Στάθης (που είναι τώρα γενικός γραμματέας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη) κοινοποιεί στα γραφεία του υπουργού και του υφυπουργού Υγείας τα συμπεράσματα σχετικά με επιστολή διαμαρτυρίας του Κουρτέση, ενώ έχουν ήδη περάσει τρία χρόνια από τα πραγματικά περιστατικά. Ο Κουρτέσης έχει γίνει συντονιστής-διευθυντής στη Β’ καρδιοχειρουργική κλινική μετά από μία ιδέα της διοίκησης να χωριστεί η καρδιοχειρουργική σε δύο κλινικές, ώστε να μην σταματήσουν τελείως οι επεμβάσεις. Μόνο που δεν χειρουργεί, εξαιτίας της συνεχιζόμενης διαφοράς με τους αναισθησιολόγους.
Ο τότε διοικητής της 1ης ΥΠΕ ζητά από την διοίκηση του Αγία Σοφία να «μπορεί ο χειρουργός να ασκεί πλήρως τα καθήκοντά του», καθώς «το γεγονός ότι η υπόθεση του γιατρού βρίσκεται σε πειθαρχική εκκρεμότητα δεν αποτρέπει τη συμμετοχή του στα χειρουργεία του νοσοκομείου».
Γιατί όμως η υπόθεση βρισκόταν ακόμα σε πειθαρχική εκκρεμότητα; Ξανά, είναι κάτι που μπορεί να απαντήσει μόνο η ελληνική δημόσια διοίκηση. Αυτά που γνωρίζουμε είναι ότι, επειδή δεν είχε γίνει πραγματογνωμοσύνη για τις συνθήκες του περιστατικού, τον Μάρτιο του 2021 η 1η ΥΠΕ αποφάσισε να αναλάβει την πειθαρχική ανάκριση ο καρδιολόγος καθηγητής στο «Σωτηρία», Εμμ.Β. Λόγω Κόβιντ, αυτή ανάκριση δεν ολοκληρώθηκε. Επιλέχθηκε τότε δεύτερος καθηγητής Καρδιολογίας, ο Κ.Τ., από το Ιπποκράτειο. Αυτός με τη σειρά του ζήτησε την απαλλαγή του λόγω φόρτου υποχρεώσεων. Σε δύο συνεδριάσεις ο πρόεδρος της επιτροπής δεν παρέστη, με αποτέλεσμα στη συνέχεια να γίνει δεκτή η παραίτησή του. Ορίστηκε έτσι δεύτερη επανάληψη της πειθαρχικής ανάκρισης.
Στο έγγραφό του ο συντάκτης αναγνωρίζει ότι οι γιατροί δυσκολεύονται να κρίνουν συναδέλφους τους σε μία υπόθεση με τεράστιο όγκο συλλεγέντων στοιχείων, για περιστατικό που «αφορά τη σοβαρή βλάβη της υγείας ενός ανήλικου ασθενή».
Προσεχώς κλειστή
Πηγές του υπουργείου Υγείας υποστηρίζουν ότι η ηγεσία του έχει επιχειρήσει να λύσει το πρόβλημα ακόμα και με τοποθέτηση του Κουρτέση σε άλλο νοσοκομείο. Εκείνος όμως έχει αρνηθεί. Στις επιστολές του προς τη διοίκηση του νοσοκομείου, αλλά και σε μία μεταξύ μας επικοινωνία, θεωρεί ότι αυτό που υφίσταται αποτελεί «ένα είδος λαϊκών δικαστηρίων». Οι αναισθησιολόγοι θεωρούν ότι παραβίασε τη δεοντολογία. Ο ίδιος στο επιχείρημα αυτό απαντά σε μία επιστολή του προς τον νέο διοικητή του νοσοκομείου μονολεκτικά: «Άλλο η δεοντολογία και άλλο η αλήθεια».
Μόνο δύο από τους 12 αναισθησιολόγους που υπογράφουν έχουν εργαστεί με τον Κουρτέση. Αυτοί με τους οποίους μιλήσαμε παραδέχονται ότι κλήθηκαν σε συνάντηση από αυτόν μετά το περιστατικό, αλλά σημειώνουν ότι «η συνάντηση έπρεπε να έχει γίνει πριν μιλήσει στους συγγενείς του δίχρονου», μια στάση που δεν προδίδει ενδιαφέρον για την επίλυση του προβλήματος και την επαναφορά της κλινικής στη φυσιολογική της λειτουργία. Η ποινική απόφαση εκκρεμεί ακόμα, με συγκατηγορούμενο έναν ακόμα χειρουργό που εργάζεται κανονικά. Και απλά μία κλινική δεν λειτουργεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια