Από τον Κολοκοτρώνη στον Ρούμπιο, μία Πνύκα δρόμος
Του Γιώργου Τραπεζιώτη
- «Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπον, οπού ημείς ελευθερώσαμε», έλεγε σαν σήμερα, στις 8 Οκτωβρίου 1838, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, απευθυνόμενος σε μαθητές αλλά και σε πλήθος κόσμου που είχε συγκεντρωθεί για να τον ακούσει, στην Πνύκα. Μόνο που ο μεγάλος ήρωας του απελευθερωτικού Αγώνα, που ‘χε ζήσει στο πετσί του την Ελληνική Επανάσταση, δεν τους μίλησε για το ένδοξο παρελθόν. Τους μιλησε για κάτι πιο σημαντικό. Για την «συνέχεια», για την τεράστια ευθύνη που ήδη είχαν. Για το τί θα κάνουν εκείνοι πια, τα νέα παιδιά, με το δώρο της ελευθερίας που παρέλαβαν από τους προηγούμενους.
Χθες, σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, από το ίδιο σημείο, μίλησε ο Μάρκο Ρούμπιο, για την αρχαία Ελλάδα, την Αθήνα, τη δημοκρατία, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και τον Πλούταρχο. Μίλησε όμως και για την «περιέργεια», αλλά και για την «ατομικότητα» των αρχαίων Ελλήνων, κάνοντας λόγο χαρακτηριστικά για μια «άγρια ατομικότητα και αδυσώπητη φιλοδοξία».
Και από εκεί, πέρασε στον «ξεχωριστό χαρακτήρα» της Δύσης και στην ανάγκη της να παραμείνει «στην κορυφή του κόσμου», παρουσιάζοντας το σκεπτικό του μέσα από τα φίλτρα της κατασκευής «εχθρών», του φόβου, του αποκλεισμού αλλά και της περιχαράκωσης, ακριβώς δηλαδή όπως επιτάσσει η σύγχρονη τραμπική, ακροδεξιά ρητορική.
Εκεί λοιπόν, από την Πνύκα, από τον τόπο απ’ όπου ο Γέρος του Μοριά καλούσε κάποτε τους νέους της εποχής του να συλλογιστούν και να αντιμετωπίσουν την ιδέα της ελευθερίας ως εφαλτήριο συλλογικής ευθύνης, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών την μετέτρεψε σε ένα βολικό αλλά και χυδαίο, μετα-ιστορικό real estate. Σε ζωντανή παγκόσμια τηλεοπτική μετάδοση και με την άδεια αλλά και με την ανοχή της κυβέρνησης Μητσοτάκη, κομμάτιασε κι έραψε στα μέτρα του την αρχαία ελληνική κληρονομιά, μετατρέποντας ακόμη και τους μεγάλους φιλοσόφους της αρχαίας Αθήνας σε… πρόδρομους του κινήματος MAGA, αλλά και σε απολογητές μιας φοβικής Δύσης που απειλείται από «εχθρούς» και «μεταναστευτικές ροές».
Διόλου τυχαία όμως δεν συνέβησαν όλα αυτά. Ο «στοχαστής» Ρούμπιο που χθες… έκλεψε με την ομιλία του τις καρδιές των νεοφιλελεύθερων και ακροδεξιών ανεμομαζωμάτων του κυβερνητικού εσμού, εμφανίστηκε ξεδιάντροπα ως ιδεολογικός ιεραπόστολος του «America First». Κι αφού εργαλειοποίησε το αρχαίο ελληνικό πνεύμα για να δικαιολογήσει την επιθετική ηγεμονία που πρεσβεύει, κάλεσε και την Ευρώπη να «ξυπνήσει από τον λήθαργό της». Καθώς, όπως είπε, σήμερα «ο εθνικισμός έγινε μια βρώμικη λέξη», ενώ «στη Δύση φτάσαμε να ντρεπόμαστε για τα ίδια τα πράγματα που μας έκαναν εξαιρετικούς».
Προκειμένου δε να μπολιάσει τον λόγο του με στοιχεία από αυτά που ξετρελαίνουν και τους λεπενίζοντες Πλευρογεωργιάδηδες αυτού του κόσμου, επικαλέστηκε μέχρι και το «θύμο», φιλοσοφικά. Περιγράφοντάς τον ως τη φωτιά του πάθους, της υπερηφάνειας και του θάρρους και προειδοποιώντας απειλητικά πως «χωρίς αυτόν, τα έθνη χάνουν τη θέληση να πολεμήσουν, τη θέληση να επιβιώσουν».
Χθες ακριβώς εκεί, στον τόπο όπου γεννήθηκε η δημοκρατία, ο Ρούμπιο επιχείρησε να κανονικοποιήσει το μανιχαϊστικό δόγμα της επιβίωσης του ισχυρού, διακηρύσσοντας πως «πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορα της Ευρώπης από τη μαζική μετανάστευση».
Κι αυτή ακριβώς ήταν και η στιγμή που η Πνύκα της ισηγορίας και της παρρησίας, υποτάχθηκε πλήρως στις ανάγκες της αμερικανικής τραμπικής προεκλογικής ατζέντας που κοιτάζει ήδη προς τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, αλλά και προς τις προεδρικές κάλπες του 2028. Είναι σαφές πως ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δεν ήρθε στην Αθήνα για να τιμήσει τον Πλάτωνα ή τον Αριστοτέλη. Ήρθε για «δουλειές», αλλά και για να επιστρατεύσει τους πολιτοφύλακες των δυτικών συνόρων της Pax Americana του Καίσαρα Τραμπ, μετατρέποντας την οικουμενικότητα του ελληνικού πνεύματος σε ένα στενό, φοβικό ιδεολογικό οχυρό.
Η μέγιστη πολιτική και ιστορική ύβρις, είναι ορατή από το… διάστημα. Και το γεγονός ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη διανοήθηκε με πρωτοφανή ελαφρότητα, να παραχωρήσει την Πνύκα σε έναν ξένο υπουργό Εξωτερικών για να πει όσα είπε έχοντας συγκεκριμένη στόχευση – ακόμη κι αν αυτός ο υπουργός προέρχεται από τις ΗΠΑ – περνά στην Ιστορία ως μνημείο διπλωματικού επαρχιωτισμού. Όσο για την εγχώρια επιχειρηματική ελίτ που χειροκροτούσε κι αυτή καταγοητευμένη από το Τίποτα; Η ομιλία Ρούμπιο απλώς αποτελεί ακόμη μία επιβεβαίωση της υποτέλειάς της – σε ακόμη μεγαλύτερα συμφέροντα από τα δικά της.
Όσοι όμως επιμένουν να αντιλαμβάνονται το ιστορικό, φιλοσοφικό και συμβολικό βάρος του χώρου, γνωρίζουν καλά πως η απόσταση από τον Γέρο του Μοριά, μέχρι τον σύγχρονο ιεροκήρυκα του ακροδεξιού κινήματος MAGA, δεν μετριέται σε αιώνες, αλλά με την άβυσσο που θα χωρίζει πάντα την αληθινή αγάπη για τον τόπο και την Ιστορία του, από τον φτηνό «σουβενιροποιημένο» εθνικισμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια