Εκατοντάδες ψεύτικοι λογαριασμοί «ψήφισαν» Νετανιάχου
Εκατοντάδες λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που παρουσιάζονταν ως απλοί Ιρανοί πολίτες, υποστήριζαν τον Ρεζά Παχλαβί και ζητούσαν την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κινητοποιήθηκαν στη συνέχεια για να επηρεάσουν τις ισραηλινές εκλογές υπέρ του Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με νέες αποκαλύψεις.
Νέα έρευνα της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz εντόπισε δίκτυο περίπου 1.600 ύποπτων λογαριασμών, που προωθούσαν τον γιο του τελευταίου σάχη του Ιράν, ο οποίος ανατράπηκε με την επανάσταση του 1979. Όπως είχαμε αναφέρει και παλιότερα, οι λογαριασμοί δημοσιεύοντας κυρίως στα περσικά, εμφανίζονταν ως αυθεντικές φωνές της ιρανικής κοινωνίας και παρουσίαζαν τον Παχλαβί ως σωτήρα για το μέλλον της χώρας.
Με την έναρξη της ισραηλινής προεκλογικής εκστρατείας του 2026, η δραστηριότητά των εν λόγω λογαριασμών άλλαξε κατεύθυνση. Σύμφωνα με τη Haaretz, από τις 27 Ιουλίου τουλάχιστον 185 λογαριασμοί του δικτύου αλληλεπίδρασαν με προεκλογικό περιεχόμενο του Νετανιάχου, ενώ 264 ενίσχυσαν την προβολή αναρτήσεών του. Ορισμένοι συμμετείχαν και σε επιθέσεις εναντίον πολιτικών αντιπάλων του.
Προφίλ που μέχρι τότε ασχολούνταν σχεδόν αποκλειστικά με το Ιράν άρχισαν να γράφουν στα εβραϊκά, καλώντας τους Ισραηλινούς να ψηφίσουν Λικούντ. Η παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία παρουσιαζόταν ως προϋπόθεση για την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος και η εκλογική του νίκη ως υπόθεση εθνικής απελευθέρωσης των Ιρανών (!). Έτσι καλλιεργούνταν η εντύπωση ότι η επιθετική πολιτική του απέναντι στην Τεχεράνη απολάμβανε ευρεία υποστήριξη ακόμη και μέσα στην ίδια την ιρανική κοινωνία.
Σε χαρακτηριστική περίπτωση, λογαριασμός που επί δύο χρόνια σχολίαζε πολιτικές εξελίξεις εκ μέρους του «ιρανικού λαού» άρχισε να δημοσιεύει εβραϊκά μηνύματα κάτω από προεκλογικά βίντεο του Νετανιάχου και δεξιών Ισραηλινών influencers. Ανάμεσά τους βρίσκονταν βίντεο της Αλίνα Φέλντμαν, η οποία συνεργαζόταν με την εταιρεία παραγωγής της προεκλογικής εκστρατείας του Λικούντ. Ορισμένα σχόλια εμφανίζονταν μόλις λίγα δευτερόλεπτα μετά τη δημοσίευσή τους.
Η ανάλυση κατέγραψε και εντυπωσιακά στοιχεία συντονισμού. Δύο λογαριασμοί είχαν δημοσιεύσει 109 πανομοιότυπα μηνύματα, όταν το αναμενόμενο επίπεδο σύμπτωσης από ανεξάρτητη δραστηριότητα υπολογιζόταν σε μόλις τέσσερα. Είχαν επίσης απαντήσει ταυτόχρονα ή με διαφορά έως πέντε λεπτών σε 232 αναρτήσεις 53 διαφορετικών χρηστών.
Την ημέρα των εκλογών, η δραστηριότητα κορυφώθηκε, με εκκλήσεις υπέρ του Νετανιάχου ώστε να ολοκληρώσει την αποστολή του απέναντι στο Ιράν. Μετά την εκλογική αναμέτρηση, μεγάλο μέρος του δικτύου επέστρεψε στην προώθηση του Παχλαβί και της αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα astroturfing, της οργανωμένης δηλαδή κατασκευής μιας ψευδούς εικόνας που προσομοιάζει σε αυθόρμητη λαϊκή υποστήριξη, αποκρύπτοντας ποιος είναι πραγματικά πίσω από την εκστρατεία. Εν προκειμένω, οι λογαριασμοί εμφανίζονταν ως ανεξάρτητες φωνές Ιρανών πολιτών, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η επανεκλογή του Νετανιάχου αποτελούσε αίτημα της ιρανικής κοινωνίας. Τέτοιου είδους επιχειρήσης προσπαθούν να αξιοποιήσουν το φαινόμενο της «κοινωνικής απόδειξης» (social proof), την τάση δηλαδή των ανθρώπων να επηρεάζονται από τις απόψεις που θεωρούν ευρέως διαδεδομένες. (Περισσότερα για τους μηχανισμούς αυτούς μπορείτε να βρείτε στα βιβλία Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση και Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση στο Ίντερνετ).
Η υπόθεση έφτασε και στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ, έπειτα από προσφυγή του Ινστιτούτου Brandeis και της οργάνωσης FakeReporter. Ο πρόεδρός της, δικαστής Νόαμ Σόλμπεργκ, απέρριψε την προσφυγή την παραμονή των εκλογών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η δραστηριότητα του δικτύου φαινόταν εκ πρώτης όψεως να παραβιάζει τη νομοθεσία για τη διαφάνεια της εκλογικής διαφήμισης. Διέταξε τη διαβίβαση των στοιχείων στην αστυνομία, καθώς οι πραγματικοί διαχειριστές των λογαριασμών δεν είχαν ταυτοποιηθεί. Το γραφείο του Νετανιάχου και το Λικούντ αρνήθηκαν οποιαδήποτε εμπλοκή.
Η ισραηλινή βιομηχανία εκλογικών παρεμβάσεων
Η αποκάλυψη προστίθεται σε μια σειρά ερευνών για επιχειρήσεις πολιτικής επιρροής με εμπλοκή ισραηλινών εταιρειών, συμβούλων και κρατικών υπηρεσιών.
Προηγούμενα δημοσιεύματα της Haaretz και της TheMarker είχαν αποκαλύψει επιχειρήσεις προώθησης του Παχλαβί με ισραηλινή κρατική χρηματοδότηση. Τον Ιούνιο του 2025, κατά τη διάρκεια του πολέμου Ισραήλ–Ιράν, η επιχείρηση «PRISONBREAK» συνδέθηκε χρονικά με τον ισραηλινό βομβαρδισμό της φυλακής Εβίν στην Τεχεράνη, όπου κρατούνταν μεταξύ άλλων πολιτικοί αντιφρονούντες. Σύμφωνα με έρευνα του Citizen Lab, δίκτυο ψεύτικων λογαριασμών διέδιδε περιεχόμενο παραγόμενο με τεχνητή νοημοσύνη, καλώντας τους Ιρανούς σε εξέγερση.
Ανάλογες επιχειρήσεις, όπως έχουμε δει, έχουν απασχολήσει τις αρχές και σε άλλες χώρες, ενω και η Ελλάδα δεν έχει μείνει ανεπηρέαστη από τέτοιου είδους επιχειρήσεις. Τα ερωτήματα που έχουν προκύψει ωστόσο, παραμένουν αναπάντητα. Περισσότερα στο βίντεο:
Δεν υπάρχουν σχόλια