Η επίκληση του έθνους
15.12.2022
Την ημέρα που αποκαλύφθηκε η επισύνδεση της ΕΥΠ στο τηλέφωνο του κ. Νίκου Ανδρουλάκη, ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος δήλωσε πως «η θέση του πρωθυπουργού ότι “η παρακολούθηση ήταν τυπικά νόμιμη αλλά πολιτικά εσφαλμένη” είναι μεγάλων διαστάσεων σφάλμα» (8.8.2022). Εστίασε την κριτική του στο ακανθώδες ζήτημα των «εθνικών λόγων». Εθεσε το ρητορικό ερώτημα, «μπορούν άραγε να παρακολουθούνται πολιτικά πρόσωπα, βουλευτές και αρχηγοί κομμάτων για λόγους “εθνικής ασφάλειας” εάν το σταθμίσει ο εκάστοτε πρωθυπουργός και το εγκρίνει ένας εισαγγελέας Εφετών;». Η απάντησή ήταν «όχι βέβαια».
Ο κ. Βενιζέλος δεν επεκτάθηκε. Ολοι οι νομομαθείς θεωρούν τις αρχές δικαίου μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας αυτονόητες. Ελα όμως που δεν είναι. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, όποτε γίνει επίκληση του εθνικού, όλοι στέκονται προσοχή και το μυαλό παγώνει. Είναι πράγματι «εθνικό» αυτό που επικαλείται κάποιος; Από πού προκύπτει αυτό; Μήπως με την επίκληση του έθνους εξυπηρετούνται άλλα συμφέροντα; Μην ξεχνάμε πως όλες οι μίζες στα εξοπλιστικά σε κάποιες «εθνικές» –κατά δήλωση των κυβερνήσεων– ανάγκες πάτησαν. Μήπως το πραγματικά εθνικό συμφέρον εξυπηρετείται με κάποιον άλλον ή και αντίθετο τρόπο; Πώς ορίζεται το εθνικόν, ειδικώς όταν κάποιοι το χρησιμοποιούν για να αναιρέσουν θεμελιώδη πολιτικά δικαιώματα;
Θα αναφέρουμε ένα από τα πολλά παραδείγματα επαναπροσδιορισμού του εθνικού συμφέροντος. Μέχρι το 1970 η Δυτική Γερμανία ακολουθούσε την τακτική των μηδενικών σχέσεων με την αδελφή της (Ανατολική) «Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας» (ΛΔΓ). Είχε φθάσει σε σημείο να διακόπτει διπλωματικές σχέσεις με χώρες που αναγνώρισαν την Ανατολική Γερμανία. Ειρωνεία που δείχνει πόσο ρευστό είναι το αποκαλούμενο «εθνικό συμφέρον». Ενώ η Δυτική Γερμανία «έκοψε την καλημέρα» με την Αίγυπτο, για τον λόγο που προαναφέραμε, διατηρούσε διπλωματικές σχέσεις με την ΕΣΣΔ, τη χώρα δηλαδή που διαίρεσε τη Γερμανία και διατηρούσε στρατό στα εδάφη της. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 ο τότε δήμαρχος του Βερολίνου Βίλι Μπραντ διακήρυσσε ότι το δόγμα των μηδενικών σχέσεων «δεν συνέβαλε στην υπονόμευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, αλλά ούτε και βελτίωσε την κατάσταση των Γερμανών στη ΛΔΓ». Γι’ αυτό όταν έγινε καγκελάριος το 1970 το ανέτρεψε διά της «Οστπολιτίκ».
Κατά τα ελληνικά ειωθότα, η αντίστοιχη εισαγγελέας της δυτικογερμανικής ΕΥΠ έπρεπε να θέσει υπό στενή παρακολούθηση τον Βίλι Μπραντ. Οχι γιατί ήταν «συμπαθών του παραπετάσματος», αλλά διότι «πουλούσε την πατρίδα του». Η ΛΔΓ διακινούσε την παλαβή θεωρία πως η σοσιαλιστική οικονομική βάση δημιουργεί ένα… διαφορετικό γερμανικό έθνος.
Δεν υπάρχουν σχόλια