Όλο και πιο χαμηλά
Ημερομηνία:
08/03/2026
Το (συνειδητά λόγω αντικειμενικά παραδεκτής ικανότητας) παιδαριώδους αντίληψης, καθώς και επιχειρημάτων που (συχνά το τελευταίο διάστημα) τείνουν στον φθηνό λαϊκισμό (ακόμα και σύγκριση ΠΑΟΚ – Σύριζα) άρθρο του Θανάση Καρτερού το οποίο δημοσιεύεται στην Εφ.Συν. του Σαββατοκύριακου, σχολιάζει ο Κώστας Καλλωνιάτης.
Η φωτογραφίας είναι από παλαιότερο δημοσίευμα στο in.gr
Νίκος Σερβετάς
Όταν η γλώσσα προτρέχει της σκέψης…οδηγείται σε ανοησίες
του Κώστα Καλλωνιάτη
Το άρθρο του Θανάση Καρτερού στην Εφημερίδα των Συντακτών (Κανέναν δεν φοβόμαστε, μόνο τον αρχηγό | ΕΦΣΥΝ) είναι ένα πολιτικό σχόλιο υπεράσπισης της ηγεσίας και του ρόλου του Αλέξη Τσίπρα απέναντι στην κριτική για «αρχηγικό κόμμα». Το άρθρο, ωστόσο, πάσχει τόσο σε λογική επιχειρηματολογία, όσο και σε πολιτική ανάλυση.
Ο κ. Καρτερός όφειλε να γνωρίζει ότι:
(α) τα αριστερά κόμματα δεν έχουν αρχηγό, έχουν πρόεδρο ή/και γραμματέα,
(β) δεν φοβούνται τον αρχηγό, τον αρχηγισμό φοβούνται, στον οποίο καταλήγει αυτός που ηγείται όταν είναι ανεξέλεγκτος και δεν υπακούει σε καταστατικά θεσπισμένες συλλογικές διαδικασίες,
(γ) ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πλήρωσε ακριβά κάποιο πλεόνασμα αρχηγών ή τον πολυαρχηγισμό που εφηύρε ο Καρτερός, αλλά την πολιτική του αρχηγισμού που διέλυσε με την διεύρυνση προς το ΠΑΣΟΚ την λειτουργία των συλλογικών οργάνων και στράφηκε προς το Κέντρο αναζητώντας την στήριξη των μεσαίων στρωμάτων,
(δ) όταν καταργείς τον πολυαρχηγισμό όπως υποτίθεται κάνει ο Τσίπρας αρνούμενος συμφωνίες κορυφής και συγκολλήσεις με άλλα κόμματα, το μόνο που μένει είναι ο αρχηγισμός,
(ε) το μπαϊράκι που σήκωσαν προς τον Τσίπρα λίγο πριν το 2023 οι επικεφαλής της Ομπρέλας ήταν η καθυστερημένη αλλά απόλυτα αιτιολογημένη αντίδραση σε έναν αρχηγισμό που οδηγούσε με την εσφαλμένη πολιτική του το κόμμα στον γκρεμό,
(στ) η δε μηδενική ανοχή απέναντι στην υποτυπώδη κριτική που τότε ασκήθηκε – κατ΄ ανάγκη δημόσια αφού στο κόμμα δεν λειτουργούσαν τα όργανα – και την οποία μηδενική ανοχή ευαγγελίζεται ο Καρτερός απηχώντας τον Τσίπρα, είναι αυτή που οδηγεί ως έκφραση του αρχηγισμού στον ολοκληρωτισμό και την διάλυση της Αριστεράς.
Ανεξάρτητα από τις παραπάνω ενστάσεις, το βασικό επιχείρημα του αρθρογράφου ότι το πρόβλημα δεν ήταν ο αρχηγισμός αλλά η πολυαρχία παραβλέπει το γεγονός ότι τα δύο φαινόμενα δεν αλληλοαποκλείονται. Ένα κόμμα μπορεί ταυτόχρονα να έχει ισχυρό ηγέτη και εσωτερικές τάσεις που λειτουργούν ως «παράλληλες ηγεσίες». Αυτό έχει συμβεί σε πολλά κόμματα διεθνώς. Άρα η αντίθεση «αρχηγικό κόμμα ή πολυαρχία» είναι ψευδές δίλημμα.
Επίσης, ο Καρτερός υπεραπλουστεύει την κρίση της Αριστεράς όταν την αποδίδει στην πολυαρχία και στην έλλειψη κομματικής πειθαρχίας. Γιατί παραβλέπει σημαντικούς παράγοντες όπως:
• την κυβερνητική εμπειρία μετά την Ελληνική κρίση χρέους
• τη σύγκρουση με την ΕΕ το 2015
• τη μετατόπιση του κόμματος από ριζοσπαστική αριστερά σε κεντροαριστερά
• την απώλεια κοινωνικών συμμαχιών
Δηλαδή η ανάλυση περιορίζει ένα πολύπλοκο πολιτικό φαινόμενο σε οργανωτικό πρόβλημα.
Αξίζει ακόμη να επισημανθεί η προσωποκεντρική προσέγγιση του συγγραφέα, καθώς μετατρέπει το ζήτημα σε συζήτηση γύρω από τον ρόλο του Αλέξη Τσίπρα. Η κριτική όμως στον «αρχηγισμό» κυρίως αφορά δομές λήψης αποφάσεων, συμμετοχή μελών και λειτουργία κομματικών οργάνων.
Το κείμενο απαντά στην κριτική προσωποποιώντας τη, αντί να εξετάζει θεσμικά ζητήματα.
Τέλος, ο Καρτερός χρησιμοποιεί σαρκασμό («καουμπόηδες»), ειρωνεία και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς («πολιτική παπάντζα»), χαρακτηριστικά μεν τυπικά της πολιτικής αρθρογραφίας, αλλά που μειώνουν την όποια ισχύ της επιχειρηματολογίας με την ρητορική να αντικαθιστά την ανάλυση.
Δεν υπάρχουν σχόλια