Όταν ο χρόνος μετριέται σε ζωές: Συνέντευξη με τον Πρόεδρο του ΕΚΑΒ Γιώργο Χαραλάμπους

1 Απριλίου 2026

Συνέντευξη στη Νανά Παλαιτσάκη 

Για τους περισσότερους από εμάς, το ΕΚΑΒ δεν είναι απλώς μια υπηρεσία — είναι η στιγμή που η ζωή ενός αγαπημένου μας ανθρώπου ή η δική μας «κρέμεται» από μια κλήση. Τα δευτερόλεπτα μέχρι να ακουστεί η σειρήνα που πλησιάζει μοιάζουν αιώνας. Όταν οι διασώστες φτάνουν, αποτελούν για εκείνον που κινδυνεύει «αγγέλους σωτηρίας». Πίσω, όμως, από αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα σύστημα που λειτουργεί αδιάκοπα, διαχειριζόμενο κρίσεις σε πραγματικό χρόνο. Τι σημαίνει πραγματικά να περιμένεις ένα ασθενοφόρο; Πόσο έτοιμο είναι το σύστημα να ανταποκριθεί — όχι μόνο ιατρικά, αλλά και ανθρώπινα; Και ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η «καρδιά» του συστήματος υγείας; Ο Πρόεδρος του ΕΚΑΒ, γιατρός χειρουργός–επειγοντολόγος Γιώργος Χαραλάμπους, απαντά.

1. Καταρχάς να σας ρωτήσω αν αυτή τη θέση την επιλέξατε ή σας επέλεξαν, καθώς φαντάζομαι ότι την καθημερινότητά σας την επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό.

«Η αλήθεια είναι ότι τέτοιες θέσεις δεν είναι ποτέ αποκλειστικά θέμα προσωπικής επιλογής, αλλά ούτε και κάτι που απλώς “σου συμβαίνει”. Υπάρχει ένας συνδυασμός εμπιστοσύνης από την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς, αλλά και προσωπικής απόφασης να αναλάβεις την ευθύνη. Στη δική μου περίπτωση, υπήρξε πρόταση την οποία αποδέχθηκα συνειδητά, γνωρίζοντας πλήρως τις απαιτήσεις και τις ευθύνες της θέσης. Το ΕΚΑΒ είναι ένας κρίσιμος οργανισμός για την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών, και αυτό από μόνο του αποτέλεσε ένα πολύ ισχυρό κίνητρο.

Είμαι γιατρός επειγοντολόγος με εξειδικευμένη εκπαίδευση στη διαχείριση κρίσεων μαζικών καταστροφών από το U.S. Department of State και για σειρά ετών υπηρέτησα ως Διευθυντής Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, γεγονός που μου έχει δώσει άμεση και καθημερινή εμπειρία από τις ανάγκες του συστήματος επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας. Παράλληλα, ως Καθηγητής Πολιτικής Υγείας και Επείγουσας Ιατρικής, έχω ασχοληθεί σε βάθος με τον σχεδιασμό και την οργάνωση των υπηρεσιών επείγουσας φροντίδας. Επιπλέον, έχω υπηρετήσει στην Α΄ Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής, συμμετέχοντας ενεργά στον στρατηγικό σχεδιασμό κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19.

Η ενασχόλησή μου με τη βελτίωση του συστήματος είναι διαχρονική — είμαι και ο συντάκτης της μελέτης για την οργάνωση και λειτουργία των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, η οποία υιοθετήθηκε από το Υπουργείο Υγείας και αποτέλεσε τη βάση για σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Με αυτά τα δεδομένα, η ανάληψη της θέσης στο ΕΚΑΒ δεν ήταν απλώς μια τιμητική επιλογή, αλλά μια συνειδητή απόφαση ευθύνης. Γνωρίζω καλά τις προκλήσεις της καθημερινότητας και τις ανάγκες του συστήματος, και θεωρώ ότι μπορώ να συμβάλω ουσιαστικά στην ενίσχυση της επείγουσας φροντίδας υγείας στη χώρα. Σίγουρα η καθημερινότητα αλλάζει σημαντικά — οι απαιτήσεις είναι αυξημένες και η ευθύνη συνεχής. Ωστόσο, η δυνατότητα να υπηρετείς έναν τόσο κρίσιμο οργανισμό για την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών αποτελεί ισχυρό κίνητρο και τιμή.»

2. Θα ήθελα να μας περιγράψατε μια καθημερινή μέρα ρουτίνας ως Προέδρου του ΕΚΑΒ.

«Η καθημερινότητα του Προέδρου του ΕΚΑΒ δεν είναι ποτέ πραγματικά “ρουτίνα”, γιατί μιλάμε για έναν οργανισμό που βρίσκεται σε διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, 24 ώρες το 24ωρο. Η ημέρα ξεκινά συνήθως με ενημέρωση για την επιχειρησιακή εικόνα του προηγούμενου 24ώρου — διακομιδές, επείγοντα περιστατικά, χρόνους ανταπόκρισης, αλλά και τυχόν έκτακτα συμβάντα. Στη συνέχεια, υπάρχουν συσκέψεις με τα επιχειρησιακά και διοικητικά στελέχη, όπου αξιολογούμε την κατάσταση και λαμβάνουμε αποφάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας.

Ένα σημαντικό μέρος της ημέρας αφορά τον συντονισμό με άλλους φορείς του συστήματος υγείας, νοσοκομεία, υγειονομικές περιφέρειες, αλλά και την Πολιτική Προστασία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αυξημένες ανάγκες ή έκτακτες καταστάσεις. Παράλληλα, ασχολούμαι με θέματα στρατηγικού σχεδιασμού — πώς μπορούμε να ενισχύσουμε τον στόλο, να βελτιώσουμε τους χρόνους ανταπόκρισης, να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία και να υποστηρίξουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό του ΕΚΑΒ. Ωστόσο, μέσα στην ημέρα μπορεί ανά πάσα στιγμή να προκύψει ένα κρίσιμο περιστατικό που απαιτεί άμεση διαχείριση και λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο. Εκεί φαίνεται και η φύση της θέσης — δεν είναι απλά διοικητική, αλλά βαθιά επιχειρησιακή.

Για μένα, με την εμπειρία μου από τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, αυτή η καθημερινότητα είναι οικεία: απαιτεί εγρήγορση, ταχύτητα, ψυχραιμία και ομαδικότητα. Και βεβαίως, καμία ημέρα δεν ολοκληρώνεται χωρίς την αίσθηση ότι πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος που χρειάστηκε βοήθεια — και αυτό είναι που δίνει πραγματικό νόημα σε όλη την προσπάθεια.»

3. Σε αυτό το σημείο σχεδόν προλάβατε την επόμενη ερώτηση.  Είχατε ποτέ την εμπειρία να καλέσετε το ΕΚΑΒ για φίλο ή συγγενή πριν αναλάβετε ως πρόεδρος και ποια ήταν η εμπειρία σας;

«Ως γιατρός της επείγουσας ιατρικής, έχω βρεθεί πολλές φορές και από τις δύο πλευρές — τόσο ως επαγγελματίας του συστήματος όσο και ως πολίτης που χρειάζεται άμεση βοήθεια. Έχει τύχει να χρειαστεί να καλέσω το ΕΚΑΒ για άνθρωπο του πολύ στενού μου περιβάλλοντος — και ομολογώ ότι, παρότι είμαι γιατρός και έχω ζήσει αμέτρητα επείγοντα περιστατικά, εκείνη τη στιγμή το βιώνεις τελείως διαφορετικά. Όταν αφορά έναν δικό σου άνθρωπο, ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Υπάρχει αγωνία, αβεβαιότητα, μια έντονη ανάγκη να έρθει βοήθεια όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Αυτό που μου έχει μείνει έντονα είναι η αίσθηση ανακούφισης όταν φτάνει το πλήρωμα του ΕΚΑΒ. Η παρουσία τους και μόνο δημιουργεί ένα αίσθημα ασφάλειας — ξέρεις ότι από εκείνη τη στιγμή και μετά ο άνθρωπός σου βρίσκεται σε καλά χέρια.

Ταυτόχρονα, βλέπεις από κοντά την προσπάθεια, την ταχύτητα, τον επαγγελματισμό, αλλά και την ανθρώπινη πλευρά αυτών των ανθρώπων. Δεν αντιμετωπίζουν απλώς ένα περιστατικό — αντιμετωπίζουν ανθρώπους, οικογένειες, αγωνίες. Αυτή η εμπειρία με σημάδεψε προσωπικά και, θα έλεγα, ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το αίσθημα ευθύνης που έχω σήμερα. Γιατί πλέον δεν βλέπω το ΕΚΑΒ μόνο ως μέρος του συστήματος υγείας, αλλά και μέσα από τα μάτια του πολίτη που περιμένει βοήθεια σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του.»

4. Όταν ακούμε ή βλέπουμε στα δελτία ειδήσεων ρεπορτάζ για καθυστερήσεις, τι ακριβώς συμβαίνει «πίσω από τις γραμμές» και ποια είναι τα δικά σας συναισθήματα;

«Καταρχάς, κάθε περιστατικό καθυστέρησης είναι κάτι που μας απασχολεί βαθιά και δεν το αντιμετωπίζουμε ποτέ ως “αριθμό” ή απλή αναφορά. Πίσω από κάθε κλήση υπάρχει ένας άνθρωπος που περιμένει βοήθεια, συχνά σε μια κρίσιμη στιγμή. Αυτό που συχνά δεν φαίνεται “πίσω από τις γραμμές” είναι η πραγματική επιχειρησιακή πίεση που δέχεται το σύστημα: ταυτόχρονες κλήσεις, πολλαπλά σοβαρά περιστατικά, γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, κυκλοφοριακό, αλλά και η διαθεσιμότητα των πληρωμάτων που ήδη επιχειρούν σε άλλα συμβάντα.

Το ΕΚΑΒ λειτουργεί σε ένα δυναμικό περιβάλλον, όπου κάθε στιγμή γίνεται ιεράρχηση περιστατικών με βάση τη βαρύτητα και την επικινδυνότητα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρξουν περιπτώσεις όπου ένα ασθενοφόρο καθυστερεί, όχι λόγω αδυναμίας, αλλά γιατί εκείνη τη στιγμή διαχειρίζεται ένα ακόμη πιο κρίσιμο περιστατικό. Σε προσωπικό επίπεδο, κάθε τέτοιο ρεπορτάζ με αγγίζει. Ως γιατρός και ως άνθρωπος που γνωρίζει τι σημαίνει να περιμένεις βοήθεια, νιώθω ευθύνη και πίεση να βελτιώνουμε συνεχώς την κατάσταση. Ταυτόχρονα, νιώθω και την ανάγκη να αναδεικνύεται η τεράστια προσπάθεια που καταβάλλουν καθημερινά οι άνθρωποι του ΕΚΑΒ, οι οποίοι εργάζονται με αυταπάρνηση σε πολύ απαιτητικές συνθήκες. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: να μειώνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τους χρόνους ανταπόκρισης και να ενισχύουμε συνεχώς το σύστημα, ώστε να ανταποκρίνεται ακόμη καλύτερα στις ανάγκες των πολιτών.»

5. Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που ένα ασθενοφόρο αργεί να φτάσει στο περιστατικό;

«Οι λόγοι που μπορεί ένα ασθενοφόρο να καθυστερήσει δεν είναι ένας και απλός — είναι συνδυασμός παραγόντων που σχετίζονται με τη φύση της επείγουσας φροντίδας. Καταρχήν, υπάρχει η ταυτόχρονη εκδήλωση πολλών περιστατικών. Το ΕΚΑΒ λειτουργεί με βάση την ιατρική προτεραιοποίηση — τα πιο βαριά και απειλητικά για τη ζωή περιστατικά εξυπηρετούνται πρώτα. Αυτό σημαίνει ότι ένα ασθενοφόρο μπορεί να καθυστερήσει γιατί ήδη βρίσκεται σε ένα ακόμη πιο κρίσιμο συμβάν. Έπειτα, σημαντικό ρόλο παίζουν οι εξωτερικές συνθήκες, όπως το κυκλοφοριακό, ιδιαίτερα σε μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες σε πιο απομακρυσμένες περιοχές.

Η  συνολική πίεση στο σύστημα υγείας επηρεάζει και το ΕΚΑΒ — για παράδειγμα, όταν υπάρχουν αυξημένες ανάγκες για διακομιδές ή καθυστερήσεις στην παράδοση – παραλαβή περιστατικών στα νοσοκομεία. Επίσης ,υπάρχει και το ζήτημα των μη επειγόντων κλήσεων. Ένα ποσοστό των κλήσεων δεν αφορά πραγματικά επείγοντα περιστατικά, αλλά δεσμεύει πολύτιμους πόρους που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν αλλού. Θέλω όμως να τονίσω ότι, παρά τις δυσκολίες αυτές , τα πληρώματα του ΕΚΑΒ καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να φτάσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα και να προσφέρουν άμεση φροντίδα. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: με καλύτερο σχεδιασμό, ενίσχυση των μέσων και αξιοποίηση της τεχνολογίας, να μειώνουμε συνεχώς τους χρόνους ανταπόκρισης και να βελτιώνουμε την εξυπηρέτηση των πολιτών.»

6. Το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας σε τι ποσοστό επηρεάζει τη διακομιδή ασθενούς;

«Το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αθήνα επηρεάζει ουσιαστικά τους χρόνους ανταπόκρισης του ΕΚΑΒ. Με βάση την επιχειρησιακή μας εμπειρία, μπορούμε να πούμε ότι σε ώρες αιχμής μπορεί να επιβαρύνει τη διακομιδή σε ένα εύρος της τάξης του 20% έως 30%. Βεβαίως, αυτό δεν είναι ένα σταθερό νούμερο — εξαρτάται από την περιοχή, την ώρα και τη γενικότερη πίεση στο οδικό δίκτυο. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η επίδραση είναι μικρότερη, αλλά και άλλες όπου γίνεται καθοριστική. Τα πληρώματα του ΕΚΑΒ καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να περιορίσουν αυτή την επιβάρυνση, επιλέγοντας τις ταχύτερες διαδρομές και επιχειρώντας με ταχύτητα και ασφάλεια. Ωστόσο, πρέπει να τονίσουμε ότι η συμπεριφορά των οδηγών είναι κρίσιμη. Η άμεση παραχώρηση προτεραιότητας στα ασθενοφόρα μπορεί να μειώσει αισθητά τον χρόνο προσέγγισης και, σε πολλές περιπτώσεις, να κάνει τη διαφορά για την έκβαση ενός περιστατικού.»

7. Υπάρχουν ώρες ή περιοχές που αποτελούν «κόκκινες ζώνες»;

«Ναι, υπάρχουν χρονικές περίοδοι και περιοχές που παρουσιάζουν αυξημένη πίεση και θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε επιχειρησιακά ως “κόκκινες ζώνες”. Σε επίπεδο χρόνου, αυτές εντοπίζονται κυρίως στις ώρες αιχμής — νωρίς το πρωί και το απόγευμα — όπου το κυκλοφοριακό φορτίο είναι ιδιαίτερα αυξημένο. Επιπλέον, τα Σαββατοκύριακα και οι νυχτερινές ώρες εμφανίζουν διαφορετικού τύπου πίεση, κυρίως λόγω αυξημένου αριθμού επειγόντων περιστατικών. Σε επίπεδο γεωγραφίας, μεγαλύτερη επιβάρυνση παρατηρείται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές του λεκανοπεδίου, στο κέντρο της Αθήνας, αλλά και σε βασικούς οδικούς άξονες όπου η κυκλοφορία είναι έντονη και συχνά απρόβλεπτη.

Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, σε ώρες αιχμής και σε περιοχές με αυξημένες δυσκολίες πρόσβασης, επιχειρούν και μηχανές άμεσης ανταπόκρισης. Οι μονάδες αυτές έχουν τη δυνατότητα να προσεγγίζουν πολύ πιο γρήγορα το περιστατικό, να προσφέρουν την πρώτη κρίσιμη εκτίμηση και παρέμβαση, μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο. Θέλω όμως να τονίσω ότι το ΕΚΑΒ προσαρμόζει διαρκώς την επιχειρησιακή του ανάπτυξη με βάση αυτά τα δεδομένα — δηλαδή ενισχύει τις βάρδιες, ανακατανέμει τα διαθέσιμα μέσα και παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη των περιστατικών. Άρα, ναι, υπάρχουν “κόκκινες ζώνες”, αλλά δεν είναι στατικές. Είναι δυναμικές και αντιμετωπίζονται με συνεχή σχεδιασμό και επιχειρησιακή ετοιμότητα.»

8. Υπάρχουν σήμερα περιοχές στην Ελλάδα όπου, αν συμβεί κάτι σοβαρό, ο χρόνος λειτουργεί ουσιαστικά εις βάρος του ασθενούς;

«Η αλήθεια είναι ότι η γεωγραφία της Ελλάδας — με τα νησιά, τις ορεινές περιοχές και τις απομακρυσμένες κοινότητες — δημιουργεί αντικειμενικές προκλήσεις στην άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες επείγουσας φροντίδας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες ή δυσπρόσιτες περιοχές, ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει πιεστικά. Όχι γιατί δεν υπάρχει επιχειρησιακή ετοιμότητα, αλλά γιατί οι αποστάσεις και οι συνθήκες μετακίνησης είναι εκ των πραγμάτων περιοριστικοί παράγοντες. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, το σύστημα έχει αναπτύξει εναλλακτικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης — όπως οι αεροδιακομιδές, η ενίσχυση τοπικών δομών υγείας και διαρκή επιχειρησιακό σχεδιασμό ώστε να καλύπτονται όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά αυτές οι περιοχές.

Θέλω να είμαι σαφής: δεν υπάρχουν “ακάλυπτες” περιοχές. Υπάρχουν όμως περιοχές με αυξημένο βαθμό δυσκολίας, όπου απαιτείται περισσότερος συντονισμός και ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων.Ωστόσο πρέπει να λέμε την αλήθεια στους πολίτες: δεν είναι το ίδιο να βρίσκεσαι στο κέντρο της Αθήνας και το ίδιο σε ένα απομακρυσμένο νησί. Όμως η ευθύνη μας είναι να μειώνουμε αυτή τη διαφορά — και αυτός είναι ένας διαρκής αγώνας. Ο στόχος μας είναι να μειώνουμε συνεχώς αυτές τις ανισότητες, ενισχύοντας τα μέσα ιδίως τα πτητικά , την εκπαίδευση και τη διασύνδεση των υπηρεσιών με τηλεϊατρική, ώστε κάθε πολίτης, όπου κι αν βρίσκεται, να έχει την καλύτερη δυνατή φροντίδα στον συντομότερο δυνατό χρόνο.»

9. Υπάρχουν λύσεις σε αυτά τα προβλήματα που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν άμεσα και γιατί καθυστερεί η υλοποίησή τους;

«Ναι, υπάρχουν λύσεις — και μάλιστα αρκετές από αυτές μπορούν να υλοποιηθούν σχετικά άμεσα. Για παράδειγμα, η καλύτερη επιχειρησιακή κατανομή των διαθέσιμων μέσων, η ενίσχυση των βαρδιών σε ώρες αιχμής, η αξιοποίηση της τεχνολογίας για πιο έξυπνη διαχείριση των κλήσεων και η ανάπτυξη μονάδων ταχείας ανταπόκρισης, όπως οι μηχανές, και οι ενίσχυση των αεροδιακομιδών με περισσότερα πτητικά μέσα είναι παρεμβάσεις που ήδη εφαρμόζουμε ή μπορούμε να επεκτείνουμε γρήγορα. Υπάρχουν επίσης παρεμβάσεις χαμηλού κόστους αλλά υψηλής απόδοσης, όπως η καλύτερη εκπαίδευση των πολιτών στη σωστή χρήση του ΕΚΑΒ και η βελτίωση της οδικής συμπεριφοράς απέναντι στα ασθενοφόρα. Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: οι πιο ουσιαστικές αλλαγές απαιτούν χρόνο. Η ενίσχυση του στόλου, οι προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού, η αναδιοργάνωση δομών και η πλήρης ανάπτυξη ενός σύγχρονου συστήματος επείγουσας φροντίδας δεν γίνονται από τη μία μέρα στην άλλη.

Οι καθυστερήσεις που συχνά παρατηρούνται σχετίζονται με θεσμικές διαδικασίες, χρηματοδοτήσεις, αλλά και την πολυπλοκότητα του ίδιου του συστήματος υγείας. Το σημαντικό όμως είναι ότι υπάρχει πλέον σαφής κατεύθυνση και σχέδιο. Δεν μιλάμε θεωρητικά — μιλάμε για παρεμβάσεις που υλοποιούνται και για αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη. Στόχος μας είναι διπλός: άμεσες βελτιώσεις στην καθημερινότητα του πολίτη και ταυτόχρονα μια βαθύτερη, διαρθρωτική ενίσχυση του συστήματος, ώστε να γίνει πιο ανθεκτικό και αποτελεσματικό στο μέλλον.»

10. Ποιο είναι το μεγαλύτερο «λάθος» που κάνουν οι πολίτες όταν καλούν το ΕΚΑΒ; Το ρωτώ αυτό γιατί πρέπει να μάθουμε αν μπορούμε να βοηθήσουμε κι εμείς, έστω και λίγο, ώστε να αξιοποιηθεί από πλευράς σας ο χρόνος που είναι κρίσιμος.

«Το μεγαλύτερο “λάθος” — αν μπορώ να το πω έτσι — δεν γίνεται από πρόθεση, αλλά από έλλειψη ενημέρωσης. Είναι η κλήση στο ΕΚΑΒ για περιστατικά που δεν είναι πραγματικά επείγοντα. Όταν το σύστημα επιβαρύνεται με μη επείγουσες κλήσεις, δεσμεύονται πολύτιμοι πόροι που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε περιστατικά όπου ο χρόνος είναι κυριολεκτικά ζήτημα ζωής.

Υπάρχει όμως και κάτι εξίσου σημαντικό: πολλές φορές οι πολίτες, μέσα στο άγχος τους, δεν δίνουν σαφείς πληροφορίες. Η ακριβής τοποθεσία, η κατάσταση του ασθενούς και βασικές λεπτομέρειες μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά στην ταχύτητα και στην αποτελεσματικότητα της ανταπόκρισης καθώς και στη τελική έκβαση του περιστατικού. Από την άλλη πλευρά, θέλω να τονίσω ότι η πρόθεση των πολιτών είναι πάντα να βοηθήσουν — και αυτό είναι πολύτιμο. Αν θα έπρεπε να δώσω 3 απλές οδηγίες που πραγματικά σώζουν χρόνο και ζωές, αυτές θα ήταν:

• Να καλούμε το ΕΚΑΒ για πραγματικά επείγοντα περιστατικά
• Να δίνουμε καθαρές και συγκεκριμένες πληροφορίες
• Να ακολουθούμε τις οδηγίες του τηλεφωνητή μέχρι να φτάσει η βοήθεια

Η συνεργασία των πολιτών είναι καθοριστική. Το ΕΚΑΒ δεν λειτουργεί μόνο του — λειτουργεί ως ένας κρίκος σε μια αλυσίδα, όπου ο πολίτης είναι ο πρώτος και πολύ σημαντικός παράγοντας. Και πολλές φορές, αυτή η σωστή πρώτη κίνηση κάνει όλη τη διαφορά.»

11. Αν ένας άνθρωπος χαθεί, επειδή το ασθενοφόρο άργησε, ποιος τελικά φέρει την ευθύνη;

«Καταρχάς, όταν χάνεται μια ανθρώπινη ζωή, το πρώτο που υπάρχει είναι η θλίψη και ο σεβασμός — δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση ευθυνών. Το να αποδοθεί ευθύνη με έναν απλό και απόλυτο τρόπο σε ένα τόσο σύνθετο σύστημα, δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε ακριβές. Η έκβαση ενός περιστατικού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: τη βαρύτητα της κατάστασης, τον χρόνο εκδήλωσης, την πρόσβαση, τη συνολική λειτουργία του συστήματος υγείας. Αν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάτι δεν λειτούργησε σωστά, τότε προφανώς αυτό διερευνάται με συγκεκριμένες διαδικασίες και, όπου υπάρχουν ευθύνες, αυτές αποδίδονται. Αυτό είναι αυτονόητο.

Όμως θέλω να είμαι ξεκάθαρος: δεν μπορούμε να στοχοποιούμε συλλήβδην τους ανθρώπους του ΕΚΑΒ, οι οποίοι καθημερινά δίνουν μάχη με τον χρόνο και σώζουν ζωές κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες. Η ευθύνη, σε ένα σύστημα όπως αυτό, είναι πολυπαραγοντική — αφορά τη συνολική οργάνωση, τις υποδομές, τους διαθέσιμους πόρους, αλλά και τις αντικειμενικές συνθήκες κάθε περιστατικού. Η δική μας ευθύνη, ως διοίκηση, είναι να εντοπίζουμε τα προβλήματα, να βελτιώνουμε συνεχώς το σύστημα και να μειώνουμε στο ελάχιστο τέτοιες πιθανότητες. Γιατί στο τέλος της ημέρας, ο στόχος είναι ένας: να δίνουμε σε κάθε άνθρωπο την καλύτερη δυνατή ευκαιρία.»

12. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις που κρίνετε εσείς απαραίτητες ώστε το ΕΚΑΒ να μπορεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών;

«Για να μπορεί το ΕΚΑΒ να ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των πολιτών, απαιτείται ένας συνδυασμός βασικών προϋποθέσεων που λειτουργούν συμπληρωματικά. Απαιτείται , επαρκές και καλά εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Οι διασώστες, οι γιατροί και το προσωπικό είναι η “καρδιά” του συστήματος και χρειάζονται συνεχή εκπαίδευση και υποστήριξη.

Επίσης , σύγχρονος και επαρκής στόλος — ασθενοφόρα, κινητές μονάδες, πτητικά μέσα αλλά και μέσα όπως οι μηχανές άμεσης ανταπόκρισης, που μπορούν να μειώσουν τον χρόνο προσέγγισης. Χρήζει, αξιοποίηση της τεχνολογίας. Ένα σύγχρονο σύστημα διαχείρισης κλήσεων, γεωεντοπισμού και επιχειρησιακού συντονισμού μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στους χρόνους ανταπόκρισης. Έπειτα , σωστός επιχειρησιακός σχεδιασμός — δηλαδή κατανομή των πόρων με βάση τα πραγματικά δεδομένα, τις “κόκκινες ζώνες” και τις ώρες αιχμής.

Εν συνεχεία , διασύνδεση με το υπόλοιπο σύστημα υγείας. Το ΕΚΑΒ δεν λειτουργεί απομονωμένα — η συνεργασία με τα νοσοκομεία και τις υγειονομικές δομές είναι κρίσιμη για την ομαλή διαχείριση των περιστατικών. Και τέλος, κάτι που συχνά υποτιμούμε: η συνεργασία των πολιτών. Η σωστή χρήση του ΕΚΑΒ και η υπεύθυνη συμπεριφορά στο δρόμο μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα του συστήματος. Όταν όλα αυτά λειτουργούν μαζί, τότε μπορούμε να μιλάμε για ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και ανθρώπινο σύστημα επείγουσας φροντίδας, που ανταποκρίνεται πραγματικά στις ανάγκες της κοινωνίας.»

13. Πόσο εφικτό μπορεί να είναι με την ψηφιοποίηση των στοιχείων του φακέλου των ασθενών, να μπορεί ο διασώστης του ΕΚΑΒ να έχει άμεση πρόσβαση στον φάκελο ώστε να μην χρειάζεται να πάρει την πληροφορία από τον ασθενή ή από τους συγγενείς του;

«Η ψηφιοποίηση του ιατρικού φακέλου και η άμεση πρόσβαση σε αυτόν από τα πληρώματα του ΕΚΑΒ είναι όχι μόνο εφικτή, αλλά και απολύτως αναγκαία για το μέλλον της επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας. Σε πολλές χώρες αυτό ήδη εφαρμόζεται, και τα οφέλη είναι πολύ σημαντικά: ο διασώστης μπορεί να γνωρίζει άμεσα κρίσιμες πληροφορίες, όπως χρόνιες παθήσεις, αλλεργίες, φαρμακευτική αγωγή ή προηγούμενα επεισόδια, χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος. Στην Ελλάδα, γίνονται βήματα προς αυτή την κατεύθυνση μέσα από την ψηφιοποίηση του συστήματος υγείας. Ωστόσο, για να λειτουργήσει αποτελεσματικά ένα τέτοιο μοντέλο, απαιτούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις:

• Διαλειτουργικότητα μεταξύ των συστημάτων (νοσοκομεία, ΕΚΑΒ, πρωτοβάθμια φροντίδα)
• Ασφάλεια και προστασία των προσωπικών δεδομένων
• Κατάλληλος εξοπλισμός στα ασθενοφόρα
• Εκπαίδευση του προσωπικού

Είναι σημαντικό να πούμε ότι σε ένα επείγον περιστατικό, κάθε δευτερόλεπτο μετράει. Η άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα ιατρικά δεδομένα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη λήψη αποφάσεων και τελικά την έκβαση για τον ασθενή. Άρα, δεν μιλάμε για κάτι θεωρητικό — μιλάμε για μια αναγκαία εξέλιξη που ήδη δρομολογείται και που, σταδιακά, θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η επείγουσα φροντίδα στη χώρα.»

14. Ποια είναι η στιγμή από την εμπειρία σας στο ΕΚΑΒ που αποτελεί σημείο αναφοράς για εσάς;

«Υπάρχουν πολλές στιγμές που μένουν χαραγμένες, αλλά αν έπρεπε να ξεχωρίσω μία, δεν θα ήταν απαραίτητα η πιο “εντυπωσιακή”, αλλά η πιο ανθρώπινη. Είναι η στιγμή που φτάνεις σε ένα περιστατικό και βλέπεις την αγωνία στα μάτια των συγγενών — και λίγα λεπτά μετά, με τη σωστή και έγκαιρη παρέμβαση, αυτή η αγωνία μετατρέπεται σε ανακούφιση. Θυμάμαι χαρακτηριστικά περιστατικά όπου ο χρόνος ήταν οριακός και η συνεργασία της ομάδας καθοριστική. Εκεί καταλαβαίνεις τι σημαίνει πραγματικά επείγουσα ιατρική — δεν είναι μόνο τεχνική γνώση, είναι αποφάσεις σε δευτερόλεπτα, είναι ευθύνη, είναι άνθρωποι. Αυτές οι στιγμές είναι σημείο αναφοράς για μένα, γιατί σου θυμίζουν γιατί κάνεις αυτή τη δουλειά. Και τελικά, αυτό που μένει δεν είναι η ένταση της στιγμής, αλλά το αποτέλεσμα — όταν ξέρεις ότι ήσουν μέρος μιας προσπάθειας που έδωσε σε έναν άνθρωπο μια δεύτερη ευκαιρία.Αυτός είναι και ο στόχος μας: κάθε πολίτης, σε κάθε γωνιά της χώρας, να έχει αυτή την ευκαιρία. Γιατί στο τέλος της ημέρας, δεν μετράμε περιστατικά — μετράμε ζωές.»

nanascent.gr