Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ξαναγράφει το Σύνταγμα στη Βουλή
Η κυβέρνηση δεν περιμένει καν τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Προτιμά να ξαναγράφει το Σύνταγμα μέσα από άρθρα νόμων.
Editorial 26 Ιουνίου 2026, 08:29
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε με τυμπανοκρουσίες τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Την έχει κάνει προμετωπίδα της προεκλογικής της εκστρατείας, καλώντας τους ψηφοφόρους όχι απλώς να της δώσουν τρίτη θητεία, αλλά και τη δυνατότητα να διαμορφώσει το θεσμικό DNA της χώρας, όπως αυτή θέλει.
Η πρόταση Αναθεώρησης που έχει καταθέσει απέχει από οποιαδήποτε εκδοχή συναινετικών ρυθμίσεων που έχουν ωριμάσει μέσα στην ελληνική κοινωνία. Αντιθέτως, η κυβερνητική παράταξη θέλει να «συνταγματοποιήσει» τις νεοφιλελεύθερες ιδεολογικές της εμμονές και να οχυρώσει ένα «επιτελικό κράτος» κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της.
Συμβολική συμπύκνωση η πρότασή της για μόνο μία εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, που σε συνδυασμό με το ότι πλέον δεν απαιτείται ενισχυμένη πλειοψηφία των 180, σημαίνει ότι το πρότυπο της ΝΔ δεν είναι οι Πρόεδροι ευρείας συναίνεσης, και δύο θητειών, όπως οι αείμνηστοι Κ. Στεφανόπουλος και Κ. Παπούλιας, αλλά κομματικές επιλογές όπως ο Κ. Τασούλας.
Όμως, την ίδια στιγμή στη Νέα Δημοκρατία γνωρίζουν, ακόμη και εάν δεν το ομολογούν, ότι πολύ δύσκολα θα μπορέσει να ευοδωθεί η Αναθεώρηση που προτείνουν, καθώς ούτε σε αυτή τη Βουλή ούτε στην επόμενη θα υπάρξει πλειοψηφία 180 ψήφων υπέρ της.
Γι’ αυτό τον λόγο και επιλέγουν να αναθεωρήσουν το Σύνταγμα από τώρα και μέσα από νόμους.
Αυτό ακριβώς επιχειρούν να κάνουν με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που εισηγούνται και ειδικά το εκλογικό σύστημα που προτείνουν.
Ένα εκλογικό σύστημα που σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στην επιθυμία τους να κυβερνούν στο διηνεκές.
Ως γνωστόν μέχρι τώρα στις αυτοδιοικητικές εκλογές εφαρμόζεται ένα σύστημα δύο γύρων εκλογών. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται ότι τελικά ο εκλεγμένος δήμαρχος έχει μια σχετική υποστήριξη, είτε στον πρώτο γύρο εάν εξασφαλίσει 43%, είτε στον δεύτερο γύρο οικοδομώντας μια συμμαχία γύρω του.
Αυτό το σύστημα δεν αρέσει στην κυβέρνηση, γιατί εκεί όπου ο υποψήφιος της Νέας Δημοκρατίας δεν φτάσει το όριο της εκλογής την πρώτη Κυριακή, υπάρχει ο κίνδυνος στο δεύτερο γύρο να υπάρξει συσπείρωση γύρω από τον δεύτερο και να εκλεγεί αυτός. Κάτι που έγινε στον Δήμο της Αθήνας.
Γι’ αυτόν τον λόγο και σκέφτηκαν ένα σύστημα που κατά βάση θα δίνει παντού και πάντα στον νεοδημοκράτη υποψήφιο τον δήμο, εάν είναι στην πρώτη θέση. Το σύστημα αυτό στηρίζεται στην καινοφανή για τα ελληνικά – και όχι μόνο – δεδομένα ιδέα ο ψηφοφόρος να ρίχνει και μια δεύτερη ψήφο. Δηλαδή, να ψηφίζει και έναν άλλο συνδυασμό.
Αν στον πρώτο γύρο βγει δήμαρχος με 42% οι εκλογές τελειώνουν, εάν όχι, πάμε σε επόμενες καταμετρήσεις στις οποίες αθροίζονται και όσες εναλλακτικές ψήφοι έπεσαν. Τώρα εκ της φύσεως του συστήματος ο πρώτος συνδυασμός ευνοείται και άρα ο νεοδημοκράτης ευνοείται ούτως ή άλλως.
Σημειώνω εδώ ότι υπάρχουν χώρες με συστήματα υπόδειξης παραπάνω υποψηφίων, αλλά αυτά είναι πιο σύνθετα, έχουν άλλες ασφαλιστικές δικλείδες και αναλογούν σε άλλες πολιτικές κουλτούρες.
Όλα αυτά δεν αποτελούν απλώς έναν κακό και αντιδημοκρατικό εκλογικό νόμο για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Είναι και ένα ξαναγράψιμο του Συντάγματος. Είναι μια Συνταγματική Αναθεώρηση από την πίσω πόρτα και μάλιστα με όρους νυχτερινής τροπολογίας.
Γιατί το Σύνταγμα έχει μια θεμελιώδη αρχή που αφορά «την ελεύθερη και ανόθευτη εκδήλωση της λαϊκής θέλησης, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας». Μπορεί δηλαδή να μην περιλαμβάνει τον εκλογικό νόμο – αυτόν τον παραπέμπει στη Βουλή τόσο για τις βουλευτικές εκλογές όσο και για αυτοδιοικητικές – όμως έχει αυτή την αρχή. Μόνο που αυτή παραβιάζεται βάναυσα από ένα εκλογικό σύστημα που κατά βάση λέει ότι άλλο πράγμα ψηφίζουν οι εκλογείς και άλλο προκύπτει ως αποτέλεσμα. Γιατί είναι σαφές ότι ενώ οι εκλογείς σαφέστατα δεν θα έχουν δώσει επαρκή πλειοψηφία σε έναν συνδυασμό και έναν υποψήφιο δήμαρχο και άρα θα χρειάζεται και δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο επικρατέστερων, με αυτό το εκλογικό σύστημα πάλι θα μπορεί να εκλεγεί ο πρώτος συνδυασμός. Άρα στο αποτέλεσμα των εκλογών δεν θα αντανακλάται η ελεύθερη και ανόθευτη λαϊκή βούληση. Κοντολογίς, μια συνταγματική αρχή θα έχει παραβιαστεί και οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση θα έχουν γίνει πολύ λιγότερο δημοκρατικές.
Και βέβαια αυτά έχουν τη σημασία τους εάν αναλογιστούμε ότι η Νέα Δημοκρατία αναζητά τρόπους για ανάλογες αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις και για τις βουλευτικές εκλογές. Να θυμίσουμε ότι θέλει να εισάγει στη Συνταγματική Αναθεώρηση έννοιες όπως «κυβερνησιμότητα» σε σχέση με τον εκλογικό νόμο, δηλαδή τη νομιμοποίηση καλπονοθευτικών συστημάτων επειδή θα εξασφαλίζουν ισχυρές κυβερνήσεις, κυρίως μέσα από παραλλαγές «πλειοψηφικών» συστημάτων που θα εξασφαλίζουν ακόμη περισσότερες έδρες στο πρώτο κόμμα. Και οι «εκκλήσεις» να «πειράξει» ξανά τον εκλογικό νόμο ώστε να ενισχύεται ακόμη περισσότερο το πρώτο κόμμα έχουν ήδη διατυπωθεί στη δημόσια σφαίρα.
Όλα αυτά συμπυκνώνουν ένα συνολικότερο πρόβλημα που το βλέπουμε όχι μόνο στη θεσμική παραβατικότητα της κυβέρνησης – γιατί το να κόβουν και να ράβουν εκλογικούς νόμους στα μέτρα τους είναι η άλλη όψη του νομίσματος της χρήσης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ως διαρκούς απαλλακτικού βουλεύματος – αλλά και στη ρητορική των υποστηρικτών της: είναι η αντίληψη ότι στην Ελλάδα υπάρχει μόνο μία παράταξη που εκπροσωπεί τη σταθερότητα και δικαιούται να κυβερνήσει και όλες οι άλλες εκπροσωπούν το «χάος» και για αυτό το λόγο πρέπει να θεσμοθετηθεί ότι η ΝΔ θα κυβερνά για πάντα ακόμη και όταν παίρνει κάτω από 30%. Μόνο που αυτό δεν είναι δημοκρατία και αυτό το αντιλαμβάνεται η κοινωνία και στην κάλπη θα δώσει την απάντησή της.
Δεν υπάρχουν σχόλια