Οι σφαίρες της «κοινής λογικής» (του Γιώργου Τραπεζιώτη)
- 21 σφαίρες. Τόσες έριξαν σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι σερίφηδες-φύλακες του «νόμου και της τάξης» εναντίον του 20χρονου Θοδωρή Ζ. στο Άργος. Και άνοιξαν πυρ εναντίον του, γιατί υπέπεσε στο… «έγκλημα» να μην σταματήσει στο σήμα που του έκαναν για έλεγχο. Άλλες τόσες – και περισσότερες – ήταν όμως και οι σφαίρες που δέχθηκε και συνεχίζει να δέχεται το θύμα τις τελευταίες ώρες. Καθώς για μερίδα της κοινής γνώμης – αλλά και «συναδέλφων», «ο νεαρός έπρεπε να σταματήσει».
Δεν είναι η πρώτη φορά όμως που ακόμη και στα πιο τραγικά γεγονότα, μέρος της κοινής γνώμης ή ορισμένα μίντια επιλέγουν να συντάσσονται έμμεσα και με τον θύτη – ή με τους θύτες. Κι αυτό στο όνομα μιας κάποιας «αντικειμενικότητας» ή της τήρησης κάποιων «ίσων αποστάσεων», που αν το καλοσκεφτείς όμως καθόλου «ίσες» δεν είναι, αλλά τις επιβάλλει η… «κοινή λογική».
Αντιγράφω από το κεφάλαιο «Οι μάχες της κοινής λογικής» του βιβλίου «Η Άκρα Δεξιά Ενάντια στην Πολιτική» των Μικαέλ Φεσέλ και Ετιέν Ολιόν (εκδόσεις Πόλις):
«Η προφανέστερη στρατηγική είναι αυτή της καταφυγής στην “κοινή λογική”, την οποία οι ακροδεξιοί επικαλούνται ως επιχείρημα πολύ συχνότερα από ό,τι τον “ορθολογισμό”. (…) Η επίκληση της “κοινής λογικής” είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με την προώθηση συντηρητικών ιδεών, που ταυτίζονται συνήθως με τις ιδέες της Άκρας Δεξιάς. Στο όνομα της “κοινής λογικής”, ένας σχολιαστής λέει (σ.σ. σε τηλεοπτική εκπομπή) ότι, ως πατέρας, δεν θα δίσταζε να παραβεί το νόμο και να αποδώσει ο ίδιος δικαιοσύνη σε έναν παιδοβιαστή. Ο παρουσιαστής τoν κατσαδιάζει λέγοντας πως, “δεν πρέπει να παροτρύνουμε τον κόσμο στην αυτοδικία”. Συγχρόνως όμως, προτείνει στον συνομιλητή του να επανέλθουν για την κατάργηση της θανατικής ποινής, θέμα γύρω από το οποίο περιστρέφεται πλέον η συζήτηση διότι “είναι πολύ κατανοητό”. Σκέφτεται μάλιστα να το κάνει κύριο θέμα της εκπομπής την επόμενη ημέρα».
Ό,τι συνέβη στο Άργος δεν έχει πολιτικό πρόσημο κι όχι επειδή όσοι συμμετέχουν στη συζήτηση που άνοιξε για το θέμα, έχουν συνειδητή πολιτική στόχευση. Ο τρόπος όμως με τον οποίο τίθενται τα ερωτήματα και οι λέξεις που επιλέγονται αλλά και τα διλήμματα που προβάλλονται, δεν είναι σε καμία περίπτωση «ουδέτερα». Κι αυτό γιατί διαμορφώνουν σταδιακά τα όρια αναφορικά με το τί τελικά θεωρεί μια κοινωνία αποδεκτό και τί όχι.
Στην συζήτηση λοιπόν που άνοιξε στον δημόσιο διάλογο για την ουσία των όσων συνέβησαν στο Άργος, δίπλα στα υποκριτικά «κρίμα» και στα σχεδόν τελετουργικά «αφού πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως πρόκειται για ένα γεγονός που μας συγκλόνισε όλους», ως συνήθως περίσσευαν και οι στηριγμένες (που άλλου;) στην «κοινή λογική», απόψεις του στυλ «έπρεπε να σταματήσει», αλλά και «πώς να γνωρίζουν οι αστυνομικοί πως επρόκειτο για νευροδιαφορετικό άτομο;». Τέθηκαν δε και… συνδικαλιστικού τύπου ζητήματα. Όπως το, «και οι αστυνομικοί κάνουν την δουλειά τους κάτω από αντίξοες συνθήκες», «είναι διαρκώς εκτεθειμένοι στον κίνδυνο», διανθισμένα πάντα βεβαίως με το απαραίτητο σε αυτές τις περιπτώσεις «ήταν η κακιά στιγμή». Κι αυτά, καλά τοποθετημένα, τακτοποιημένα πάντα στη βάση της «κοινής λογικής».
Αν η «κοινή λογική» όμως, όπως το έθεσε ο Καρτέσιος, είναι το καλύτερο μοιρασμένο πράγμα στον κόσμο, σε τέτοιο βαθμό δε ώστε όλοι να πιστεύουν πως έχουν περισσότερη από τους άλλους, το σίγουρο είναι πως η χρήση αυτού του τύπου της επιχειρηματολογίας υιοθετείται ολοένα και πιο συχνά από όσους ομνύουν στην «ασφάλεια», στη βάση του φόβου. Και μπροστά ακριβώς σε αυτόν τον φόβο, δεν είναι λίγες οι φορές κατά τις οποίες στη χώρα μας, «καθαγιάστηκαν» οι σφαίρες αστυνομικών.
Με αφορμή λοιπόν τα όσα συνέβησαν στο Άργος, αυτό που διακυβεύεται δεν είναι μόνο η ανάγκη να υπάρξει άμεσα απονομή Δικαιοσύνης και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι. Είναι και η δυνατότητα της ίδιας της κοινωνίας να μπορεί να αντιλαμβάνεται. Να κάνει έστω την στοιχειώδη διάκριση μεταξύ Δικαίου και κρατικής αυθαιρεσίας. Γιατί όταν η «κοινή λογική» εκπαιδεύεται με τον τρόπο που εκπαιδεύεται εδώ και χρόνια, τότε κάθε φορά θα δίνει νέα άλλοθι για ακόμη «περισσότερη βία». Πάντα βέβαια στο όνομα της «ασφάλειας». Και όταν συμβαίνει αυτό, τότε κάποια στιγμή και η δημοκρατία θα πάψει να λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας των αδύναμων και θα μεταλλαχθεί σε έναν ανέλεγκτο μηχανισμό καταστολής.
Η «κοινή λογική» το λέει.
Δεν υπάρχουν σχόλια