Σε συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών πετρελαϊκών αποθεμάτων προχωρούν οι χώρες της G7, επιχειρώντας να ανακόψουν την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων που έχει προκαλέσει η αναστάτωση στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά και ιδιαίτερα στις προμήθειες ντίζελ.

Η απόφαση ανακοινώθηκε την Παρασκευή μετά τη συνεδρίαση της G7 υπό την προεδρία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και ήρθε έπειτα από ημέρες έντονης πίεσης του Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη να χρησιμοποιήσει τα αποθέματά της.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση που επικαλείται το Al Jazeera, τα μέλη της G7 θα διαθέσουν στην αγορά έως 100 εκατ. βαρέλια στρατηγικών πετρελαϊκών αποθεμάτων μέσα σε τέσσερις μήνες.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο ντίζελ, καθώς η συμφωνία προβλέπει μεγάλη και εμπροσθοβαρή απελευθέρωση αποθεμάτων ντίζελ κατά τις πρώτες 20 ημέρες, από χώρες της G7 και εταίρους τους.

Τραμπ: «Η διαδικασία αρχίζει αμέσως»

Λίγες στιγμές πριν γίνει γνωστή η απόφαση της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε μέσω Truth Social ότι η Ευρώπη είχε συμφωνήσει να ανοίξει τα αποθέματά της.

«Η Ευρώπη μόλις συμφώνησε να απελευθερώσει μια τεράστια ποσότητα από τα μεγάλα αποθέματα ντίζελ που διαθέτει. Η διαδικασία θα αρχίσει αμέσως», έγραψε ο Τραμπ.

Η αμερικανική κυβέρνηση είχε αυξήσει αισθητά την πίεση τις προηγούμενες ημέρες, καθώς οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν εκτοξευθεί ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με το CNBC, η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ είχε φτάσει στα τέλη Σεπτεμβρίου στο ιστορικό υψηλό των 6,50 δολαρίων ανά γαλόνι, με τις διεθνείς προμήθειες καυσίμων να έχουν περιοριστεί από τον πόλεμο με το Ιράν και τις συνεχιζόμενες επιπτώσεις του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ είχε καλέσει ήδη από την Πέμπτη τους Ευρωπαίους συμμάχους να επιταχύνουν την υλοποίηση προηγούμενων δεσμεύσεών τους και να διαθέσουν επιπλέον ποσότητες στην αγορά.

«Η Αμερική κάνει αυτό που της αναλογεί. Περιμένουμε από τους συμμάχους μας να αντιστοιχίσουν τις δεσμεύσεις τους με πράξεις», ανέφερε.

Η απειλή για μπλόκο στις αμερικανικές εξαγωγές

Πίσω από τη συμφωνία βρίσκεται και η απειλή του Τραμπ να απαγορεύσει ή να περιορίσει τις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ, εάν οι ευρωπαϊκές χώρες δεν χρησιμοποιούσαν τα δικά τους αποθέματα.

Μια τέτοια κίνηση είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, καθώς οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ παγκοσμίως.

Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που επικαλείται το CNBC, τον Αύγουστο οι ΗΠΑ κάλυψαν περίπου το ήμισυ των εισαγωγών ντίζελ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε δηλώσει νωρίτερα την Παρασκευή ότι «απορρίπτει πλήρως» την προοπτική αμερικανικής απαγόρευσης εξαγωγών.

Παράλληλα, ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς είχε συζητήσει το θέμα με τον Αμερικανό εμπορικό αντιπρόσωπο Τζέιμισον Γκριρ, τονίζοντας ότι Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον να συνεργαστούν για τη μείωση των τιμών του ντίζελ και των υπόλοιπων ενεργειακών προϊόντων.

Η κρίση στο Ορμούζ πίσω από την έκρηξη των τιμών

Καθοριστικός παράγοντας πίσω από την παγκόσμια ενεργειακή αναστάτωση είναι ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου, και οι επιπτώσεις του στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Η περιορισμένη κίνηση μέσω του Ορμούζ επιβάρυνε την προσφορά τόσο αργού όσο και διυλισμένων προϊόντων, αν και, σύμφωνα με το CNBC, αυτή την εβδομάδα οι ημερήσιες εξαγωγές μέσω των Στενών επέστρεψαν στα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο.

Οι αναλυτές της Macquarie Group επισημαίνουν ότι το πρόβλημα ξεπερνά πλέον την αγορά του ντίζελ και αφορά συνολικά την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία.

Όπως το έθεσε ο αναλυτής Γουόλτ Τσάνσελορ, η ουσιαστική λύση βρίσκεται στην αποκατάσταση μεγαλύτερων ροών πετρελαίου μέσω του Ορμούζ και από τη Μέση Ανατολή, καθώς οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση αποτελεί κυρίως προσωρινή ανακατανομή των διαθέσιμων αποθεμάτων.

Η συμφωνία της G7 επιχειρεί ακριβώς να κερδίσει αυτόν τον χρόνο – να διοχετεύσει γρήγορα επιπλέον ντίζελ και πετρέλαιο στην αγορά, ώστε να περιοριστεί η πίεση στις τιμές όσο παραμένει αβέβαιη η ομαλοποίηση των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.